口腔癌相关唾液肿瘤生物标志物的分析检测研究进展
收稿日期: 2018-10-07
网络出版日期: 2018-12-05
基金资助
项目受国家自然科学基金(Nos.81600179, 81302472)和江苏高校“青蓝工程”资助.
Progress in Analysis and Detection of Salivary Tumor Biomarkers Associated with Oral Cancer
Received date: 2018-10-07
Online published: 2018-12-05
Supported by
Project supported by the National Natural Science Foundation of China (Nos. 81600179, 81302472) and “Blue Project” funded by universities in Jiangsu.
金鑫 , 王晓英 . 口腔癌相关唾液肿瘤生物标志物的分析检测研究进展[J]. 化学学报, 2019 , 77(4) : 340 -350 . DOI: 10.6023/A18100414
Oral cancer is head and neck cancer, and cancer tissue is located in the oral cavity. The non-invasive early diagnosis is an effective method to reduce the death of the disease. The oral cancer-related substances are first released into the saliva, which is convenient, safe and non-invasive, and is the first choice for screening and early diagnosis of oral cancer. In this paper, the specific types and the commonly used detection methods of the salivary tumor biomarkers at home and abroad were summarized and compared. Specifically, the latest application of new electrochemical biosensor in the detection of the salivary tumor biomarkers associated with oral cancer was mainly described. Futhermore, the summary of its future directions and the potential applications was proposed, which provided reference for the further research and application of the salivary tumor biomarkers in oral cancer.
[1] Radhika, T.; Jeddy, N.; Nithya, S.; Muthumeenakshi, R. M. Jobcr. 2016, 6, S51.
[2] Kaczor-Urbanowicz, K. E.; Martin Carreras-Presas, C.; Kaczor, T.; Tu, M.; Wei, F.; Garcia-Godoy, F.; Wong, D. T. J. Cell. Mol. Med. 2017, 21(4), 640.
[3] Sannam Khan, R.; Khurshid, Z.; Akhbar, S.; Faraz Moin, S. Proteomes. 2016, 4(4), 41.
[4] Saxena, S.; Sankhla, B.; Sundaragiri, K. S.; Bhargava, A. Adv. Biomed. Res. 2017, 6, 90.
[5] Aps, J. K.; Martens, L. C. Forensic Sci. Int. 2005, 150(2-3), 119.
[6] Jensdottir, T.; Nauntofte, B.; Buchwald, C.; Bardow, A. Caries Res. 2005, 39(6), 468.
[7] Kurgan, S.; Kantarci, A. Periodontol 2000 2018, 76(1), 51.
[8] Prasad, S.; Tyagi, A. K.; Aggarwal, B. B. Exp. Biol. Med. 2016, 241(8), 783.
[9] Yang, S. F.; Huang, H. D.; Fan, W. L.; Jong, Y. J.; Chen, M. K.; Huang, C. N.; Chuang, C. Y.; Kuo, Y. L.; Chung, W. H.; Su, S. C. Oral Oncol. 2018, 77, 1.
[10] Arantes, L.; De Carvalho, A. C.; Melendez, M. E.; Lopes Carvalho, A. Expert Rev. Mol. Diagn. 2018, 18(1), 85.
[11] Zhang, Y.; Sun, J.; Lin, C.-C.; Abemayor, E.; Wang, M. B.; Wong, D. T. W. Periodontol 2000, 2016, 70(1), 38.
[12] Rosas, S. L. B.; Koch, W.; Carvalho, M. D. D.; Wu, L.; Califano, J.; Westra, W.; Jen, J.; Sidransky, D. Cancer Res. 2001, 61(3), 939.
[13] Zhang, L.; Rosin, M. P. J. Oral Pathol. Med. 2001, 30(9), 513.
[14] Rosin, M. P.; Cheng, X.; Poh, C.; Lam, W. L.; Huang, Y. Q.; Lovas, J.; Berean, K.; Epstein, J. B.; Priddy, R.; Le, N. D.; Zhang, L. W. Clin. Cancer Res. 2000, 6(2), 357.
[15] Wang, Y.; Springer, S.; Mulvey, C. L.; Silliman, N.; Schaefer, J.; Sausen, M.; James, N.; Rettig, E. M.; Guo, T.; Pickering, C. R.; Bishop, J. A.; Chung, C. H.; Califano, J. A.; Eisele, D. W.; Fakhry, C.; Gourin, C. G.; Ha, P. K.; Kang, H.; Kiess, A.; Koch, W. M.; Myers, J. N.; Quon, H.; Richmon, J. D.; Sidransky, D.; Tufano, R. P.; Westra, W. H.; Bettegowda, C.; Diaz, L. A., Jr.; Papadopoulos, N.; Kinzler, K. W.; Vogelstein, B.; Agrawal, N. Sci. Transl. Med. 2015, 7(293), 293ra104.
[16] Vielba, R.; Bilbao, J.; Ispizua, A.; Zabalza, I.; Alfaro, J.; Rezola, R.; Moreno, E.; Elorriaga, J.; Alonso, I.; Baroja, A.; de la Hoz, C. Laryngoscope, 2003, 113(1), 167.
[17] Li, Y.; St John, M. A. R.; Zhou, X. F.; Kim, Y.; Sinha, U.; Jordan, R. C. K.; Eisele, D.; Abemayor, E.; Elashoff, D.; Park, N. H.; Wong, D. T. Clin. Cancer Res. 2004, 10(24), 8442.
[18] Park, N. J.; Zhou, H.; Elashoff, D.; Henson, B. S.; Kastratovic, D. A.; Abemayor, E.; Wong, D. T. Clin. Cancer Res. 2009, 15(17), 5473.
[19] St John, M. A. R.; Li, Y.; Zhou, X. F.; Denny, P.; Ho, C. M.; Montemagno, C.; Shi, W. Y.; Qi, F. X.; Wu, B.; Sinha, U.; Jordan, R.; Wolinsky, L.; Park, N. H.; Liu, H. H.; Abemayor, E.; Wong, D. T. W. Arch. Otolaryngol. 2004, 130(8), 929.
[20] Nagler, R.; Bahar, G.; Shpitzer, T.; Feinmesser, R. Clin. Cancer Res. 2006, 12(13), 3979.
[21] Wang, Y.; Gao, X.; Wei, F.; Zhang, X.; Yu, J.; Zhao, H.; Sun, Q.; Yan, F.; Yan, C.; Li, H.; Ren, X. Tumor Biol. 2015, 36(2), 1029.
[22] Shintani, S.; Hamakawa, H.; Ueyama, Y.; Hatori, M.; Toyoshima, T. Int. J. Oral Surg. 2010, 39(1), 68.
[23] Franzmann, E. J.; Reategui, E. P.; Pereira, L. H.; Pedroso, F.; Joseph, D.; Allen, G. O.; Hamilton, K.; Reis, I.; Duncan, R.; Goodwin, W. J.; Hu, J. J.; Lokeshwar, V. B. Head & Neck, 2012, 34(5), 687.
[24] Awasthi, N. Indian J. Pathol. Bacteriol. 2017, 60(4), 464.
[25] Zhang, X. Y.; Huang, Z. Q.; Hu, Y. J.; Liu, L. J. Oral Pathol. Med. 2016, 45(10), 740.
[26] Kang, M.-S.; Oh, J.-S.; Kim, H.-J.; Kim, H.-N.; Lee, I.-K.; Choi, H.-R.; Kim, O.-J.; Ko, Y.-J.; Lim, W.-B.; Park, H.-J.; Yu, M.-G.; Chung, K.-Y.; Kim, S.-M.; Lim, H.-S. J. Bacteriol. Virol. 2009, 39(4), 277.
[27] Sugimoto, M.; Wong, D. T.; Hirayama, A.; Soga, T.; Tomita, M. Metabolomics, 2010, 6(1), 78.
[28] Peres, J. C.; Rouquette, J. L.; Miocevic, O.; Warner, M. C.; Slowey, P. D.; Shirtcliff, E. A. Clin. Ther. 2015, 37(3), 515.
[29] Hasnis, E.; Reznick, A. Z.; Pollack, S.; Klein, Y.; Nagler, R. M. Int. J. Biochem. Cell Biol. 2004, 36(5), 826.
[30] Chiappin, S.; Antonelli, G.; Gatti, R.; De Palo, E. F. Clin. Chim. Acta.2007, 383(1-2), 30.
[31] Granger, D. A.; Kivlighan, K. T.; Fortunato, C.; Harmon, A. G.; Hibel, L. C.; Schwartz, E. B.; Whembolua, G.-L. Physiol. Behav. 2007, 92(4), 583.
[32] Gaykalova, D. A.; Vatapalli, R.; Wei, Y.; Tsai, H. L.; Wang, H.; Zhang, C.; Hennessey, P. T.; Guo, T.; Tan, M.; Li, R.; Ahn, J.; Khan, Z.; Westra, W. H.; Bishop, J. A.; Zaboli, D.; Koch, W. M.; Khan, T.; Ochs, M. F.; Califano, J. A. PLoS One, 2015, 10(11), e0142148.
[33] Schussel, J.; Zhou, X. C.; Zhang, Z.; Pattani, K.; Bermudez, F.; Jean-Charles, G.; McCaffrey, T.; Padhya, T.; Phelan, J.; Spivakovsky, S.; Brait, M.; Li, R.; Bowne, H. Y.; Goldberg, J. D.; Rolnitzky, L.; Robbins, M.; Kerr, A. R.; Sirois, D.; Califano, J. A. Clin. Cancer Res. 2013, 19(12), 3268.
[34] Hung, K. F.; Liu, C. J.; Chiu, P. C.; Lin, J. S.; Chang, K. W.; Shih, W. Y.; Kao, S. Y.; Tu, H. F. Oral Oncol. 2016, 53, 42.
[35] Xie, Z.; Chen, G.; Zhang, X.; Li, D.; Huang, J.; Yang, C.; Zhang, P.; Qin, Y.; Duan, Y.; Gong, B.; Li, Z. PLoS One 2013, 8(4), e57502.
[36] Katakura, A.; Kamiyama, I.; Takano, N.; Shibahara, T.; Muramatsu, T.; Ishihara, K.; Takagi, R.; Shouno, T. The Bulletin of Tokyo Dental College, 2007, 48(4), 199.
[37] Franzmann, E. J.; Reategui, E. P.; Pedroso, F.; Pernas, F. G.; Karakullukcu, B. M.; Carraway, K. L.; Hamilton, K.; Singal, R.; Goodwin, W. J. Cancer Epidemiol., Biomarkers Prev. 2007, 16(7), 1348.
[38] Hu, S.; Arellano, M.; Boontheung, P.; Wang, J.; Zhou, H.; Jiang, J.; Elashoff, D.; Wei, R.; Loo, J. A.; Wong, D. T. Clin. Cancer Res. 2008, 14(19), 6246.
[39] Dowling, P.; Wormald, R.; Meleady, P.; Henry, M.; Curran, A.; Clynes, M. J. Proteomics 2008, 71(2), 168.
[40] Jou, Y. J.; Lin, C. D.; Lai, C. H.; Tang, C. H.; Huang, S. H.; Tsai, M. H.; Chen, S. Y.; Kao, J. Y.; Lin, C. W. Clin. Chim. Acta 2011, 412, 1357.
[41] Jessie, K.; Jayapalan, J. J.; Ong, K. C.; Abdul Rahim, Z. H.; Zain, R. M.; Wong, K. T.; Hashim, O. H. Electrophoresis, 2013, 34(17), 2495.
[42] Hernández-Arteaga, A.; de Jesús Zermeño Nava, J.; Kolosovas-Machuca, E. S.; Velázquez-Salazar, J. J.; Vinogradova, E.; José-Yacamán, M.; Navarro-Contreras, H. R. Nano Res. 2017, 10(11), 3662.
[43] Schapher, M.; Wendler, O.; Groeschl, M.; Schaefer, R.; Iro, H.; Zenk, J. Clin. Chem. 2009, 55(5), 914.
[44] Shpitzer, T.; Hamzany, Y.; Bahar, G.; Feinmesser, R.; Savulescu, D.; Borovoi, I.; Gavish, M.; Nagler, R. M. Br. J. Cancer, 2009, 101(7), 1194.
[45] Elashoff, D.; Zhou, H.; Reiss, J.; Wang, J.; Xiao, H.; Henson, B.; Hu, S.; Arellano, M.; Sinha, U.; Le, A.; Messadi, D.; Wang, M.; Nabili, V.; Lingen, M.; Morris, D.; Randolph, T.; Feng, Z.; Akin, D.; Kastratovic, D. A.; Chia, D.; Abemayor, E.; Wong, D. T. W. Cancer Epidemiol., Biomarkers Prev. 2012, 21(4), 664.
[46] Nagler, R.; Bahar, G.; Shpitzer, T.; Feinmesser, R. Clin. Cancer Res. 2006, 12(13), 3979.
[47] Ma, C. Y.; Zhang, C. P.; Zhong, L. P.; Pan, H. Y.; Chen, W. T.; Wang, L. Z.; Andrew, O. W.; Ji, T.; Han, W. Oncol. Rep. 2011, 26(4), 813.
[48] Sawant, S. S.; Zingde, S. M.; Vaidya, M. M. Oral Oncol. 2008, 44(8), 722.
[49] Yang, Y.; Rhodus, N. L.; Ondrey, F. G.; Wuertz, B. R.; Chen, X.; Zhu, Y.; Griffin, T. J. PLoS One 2014, 9(4), e95389.
[50] de Jong, E. P.; Xie, H.; Onsongo, G.; Stone, M. D.; Chen, X.-B.; Kooren, J. A.; Refsland, E. W.; Griffin, R. J.; Ondrey, F. G.; Wu, B.; Le, C. T.; Rhodus, N. L.; Carlis, J. V.; Griffin, T. J. PLoS One 2010, 5(6), e11148.
[51] Mager, D. L.; Haffajee, A. D.; Devlin, P. M.; Norris, C. M.; Posner, M. R.; Goodson, J. M. J. Transl. Med. 2005, 3, 27.
[52] Wang, X.; Wang, Y.; Shan, Y.; Jiang, M.; Gong, M.; Jin, X.; Wang, X.; Cheng, J. Talanta 2018, 187, 179.
[53] Wang, X.; Wang, Y.; Shan, Y.; Jiang, M.; Jin, X.; Gong, M.; Xu, J. J. Electroanal. Chem. 2018, 823, 368.
[54] Tan, Y.; Wei, X.; Zhao, M.; Qiu, B.; Guo, L.; Lin, Z.; Yang, H. H. Anal. Chem. 2015, 87(18), 9204.
[55] Wei, F.; Wang, J.; Liao, W.; Zimmermann, B. G.; Wong, D. T.; Ho, C. M. Nucleic Acids Res. 2008, 36(11), e65.
[56] Wei, F.; Liao, W.; Xu, Z.; Yang, Y.; Wong, D. T.; Ho, C. M. Small 2009, 5(15), 1784.
[57] Wang, Z.; Zhang, J.; Guo, Y.; Wu, X.; Yang, W.; Xu, L.; Chen, J.; Fu, F. Biosens. Bioelectron. 2013, 45, 108.
[58] Li, H.; Zhang, W.; Zhou, H. Anal. Biochem. 2014, 449, 26.
[59] Choudhary, M.; Kumar, V.; Singh, A.; Singh, M. P.; Kaur, S.; Reddy, G. B.; Pasricha, R.; Singh, S. P.; Arora, K. Biosens. Bioelectron. 2013, 4, 4.
[60] Ojeda, I.; Moreno-Guzman, M.; Gonzalez-Cortes, A.; Yanez-Sedeno, P.; Pingarron, J. M. Anal. Bioanal. Chem. 2014, 406(25), 6363.
[61] Martínez-García, G.; Serafín, V.; Agüí, L.; Yáñez-Sedeño, P.; Pingarrón, J. M. Electroanalysis. 2015, 27(5), 1119.
[62] Kumar, S.; Sharma, J. G.; Maji, S.; Malhotra, B. D. Biosens. Bioelectron. 2016, 78, 497.
[63] Braiek, M.; Yang, Y.; Farre, C.; Chaix, C.; Bessueille, F.; Baraket, A.; Errachid, A.; Zhang, A.; Jaffrezic-Renault, N. Electroanalysis 2016, 28(8), 1810.
[64] Aydin, E. B.; Sezginturk, M. K. Anal. Biochem. 2018, 554, 44.
[65] Verma, S.; Singh, A.; Shukla, A.; Kaswan, J.; Arora, K.; Ramirez-Vick, J.; Singh, P.; Singh, S. P. ACS Appl. Mater. Interfaces 2017, 9(33), 27462.
[66] Aydin, E. B.; Aydin, M.; Sezgintürk, M. K. Sens. Actuators, B. 2018, 270, 18.
[67] Choudhary, M.; Yadav, P.; Singh, A.; Kaur, S.; Ramirez-Vick, J.; Chandra, P.; Arora, K.; Singh, S. P. Electroanalysis 2016, 28(10), 2565.
[68] Kumar, S.; Sharma, J. G.; Maji, S.; Malhotra, B. D. RSC Adv. 2016, 6(80), 77037.
[69] Kumar, S.; Kumar, S.; Tiwari, S.; Srivastava, S.; Srivastava, M.; Yadav, B. K.; Kumar, S.; Tran, T. T.; Dewan, A. K.; Mulchandani, A.; Sharma, J. G.; Maji, S.; Malhotra, B. D. Adv. Sci. 2015, 2(8), 1500048.
[70] Garcia, P. T.; Guimarães, L. N.; Dias, A. A.; Ulhoa, C. J.; Coltro, W. K. T. Sens. Actuators, B 2018, 258, 342.
[71] Aydin, E. B.; Aydin, M.; Sezginturk, M. K. Biosens. Bioelectron. 2017, 97, 169.
[72] Chen, Q.; Hu, W.; Shang, B.; Wei, J.; Chen, L.; Guo, X.; Ran, F.; Chen, W.; Ding, X.; Xu, Y.; Wu, Y. Microchim. Acta 2018, 185(3), 202.
[73] Pasha, S. K.; Kaushik, A.; Vasudev, A.; Snipes, S. A.; Bhansali, S. J. Electrochem. Soc. 2013, 161(2), B3077.
[74] Cullum, B. M.; McLamore, E. S.; Vabbina, P. K.; Kaushik, A.; Tracy, K.; Bhansali, S. Pala N. 2014, 9107, 91070U.
[75] Cullum, B. M.; McLamore, E. S.; Vabbina, P. K.; Kaushik, A.; Tracy, K.; Bhansali, S. Anal. Chem. 2017, 89(3), 2107.
[76] Wang, X.; Wang, Y.; Jiang, M.; Shan, Y.; Jin, X.; Gong, M.; Wang, X. Anal. Biochem. 2018, 548, 15.
[77] Ahmed, A.; Rushworth, J. V.; Wright, J. D.; Millner, P. A. Anal. Chem. 2013, 85(24), 12118.
[78] Wei, F.; Lin, C. C.; Joon, A.; Feng, Z.; Troche, G.; Lira, M. E.; Chia, D.; Mao, M.; Ho, C. L.; Su, W. C.; Wong, D. T. Am. J. Respir. Crit. Care Med. 2014, 190(10), 1117.
[79] Serafin, V.; Martinez-Garcia, G.; Agui, L.; Yanez-Sedeno, P.; Pingarron, J. M. The Analyst. 2014, 139(18), 4556.
[80] Martínez-García, G.; Agüí, L.; Yáñez-Sedeño, P.; Pingarrón, J. M. Electrochim. Acta 2016, 202, 209.
[81] Sanchez-Tirado, E.; Salvo, C.; Gonzalez-Cortes, A.; Yanez-Sedeno, P.; Langa, F.; Pingarron, J. M. Anal. Chim. Acta 2017, 959, 66.
[82] Lee, P. T.; Compton, R. G. Sens. Actuators, B 2015, 209, 983.
[83] Torrente-Rodriguez, R. M.; Campuzano, S.; Ruiz-Valdepenas Montiel, V.; Gamella, M.; Pingarron, J. M. Biosens. Bioelectron. 2016, 77, 543.
/
| 〈 |
|
〉 |