研究展望

超分子有机框架:水相周期性自组装孔结构

  • 王辉 ,
  • 张丹维 ,
  • 赵新 ,
  • 黎占亭
展开
  • 复旦大学化学系 上海 200433

收稿日期: 2014-12-22

  网络出版日期: 2015-02-04

基金资助

项目受国家自然科学基金(No. 91227108)资助.

Supramolecular Organic Frameworks (SOFs): Water-Phase Periodic Porous Self-Assembled Architectures

  • Wang Hui ,
  • Zhang Danwei ,
  • Zhao Xin ,
  • Li Zhanting
Expand
  • a Department of Chemistry, Fudan University, Shanghai 200433;
    b Key Laboratory of Synthetic and Self-Assembly Chemistry for Organic Functional Molecules, Shanghai Institute of Organic Chemistry, Shanghai 200032

Received date: 2014-12-22

  Online published: 2015-02-04

Supported by

Project supported by the National Natural Science Foundation of China (No. 91227108).

摘要

概述了水相超分子有机框架组装方面最近的进展. 在简述了利用多头基单体构筑超分子组装体的背景之后, 介绍了利用三头基和四头基分子形成超分子网络组装体的重要例子, 着重描述了利用刚性预组织平面三角形单体和四面体单体, 通过葫芦脲[8]对4-苯基吡啶盐堆积二聚体的包结作用, 在水相构筑二维和三维超分子有机框架的进展, 并简要叙述了在水相表征周期性自组装结构的仪器分析方法. 最后就超分子有机框架构筑的单体设计及其可能的应用及功能做了分析与展望.

本文引用格式

王辉 , 张丹维 , 赵新 , 黎占亭 . 超分子有机框架:水相周期性自组装孔结构[J]. 化学学报, 2015 , 73(6) : 471 -479 . DOI: 10.6023/A14120880

Abstract

This article summarizes the recent advance for the construction of supramolecular organic frameworks (SOFs) in aqueous media from rationally designed rigid preorganized building blocks. We first introduce the research background on the design of multitopic molecular monomers for the self-assembly of discrete supramolecular aggregates and polymers. We then describe the formation of less ordered supramolecular polymers from tritopic molecular monomers. In the following section, we show that conjugated rigid triangular building blocks have been successfully applied for the construction of two-dimensional (2D) one-layer SOFs in water. Following this, we further present the design of tetratopic building blocks for the formation of three-dimensional (3D) supramolecular networks in aqueous and organic solvents. Finally, we demonstrate that a 3D porous SOF can be assembled from a preorganized tetrahedral building block in water. For the formation of both 2D and 3D SOFs, the hydrophobically driven encapsulation of the stacked dimer of 4-phenylpyridinium unit in the cavity of cucurbit[8]uril in water plays a key role, and the dimerization of viologen radical cation has also been utilized as driving force for generating a 2D SOF. We also briefly introduce the analytical methods for the characterization of SOFs in solution. In the conclusion section, we make a perspective for the construction of SOFs in solution and their potential applications in guest adsorption and release.

参考文献

[1] Whitesides, G. M.; Mathias, J. P.; Seto, C. T. Science 1991, 254, 1312.
[2] Jiang, B.; Guo, D.; Liu, Y. Prod. Chem. 2013, 25, 869. (蒋邦平, 郭东升, 刘育, 化学进展, 2013, 25, 869.)
[3] Yi, J.; Xiao, X.; Zhang, Y.; Xue, S.; Tao, Z.; Zhang, J. Acta Chim. Sinica 2014, 72, 949. (易君明, 肖欣, 张云黔, 薛赛凤, 陶朱, 张建新, 化学学报, 2014, 72, 949.)
[4] Zou, Q.; Zhang, J.; Tian, H. Prod. Chem. 2012, 24, 1632. (邹祺, 张隽佶, 田禾, 化学进展, 2012, 24, 1632.)
[5] Zhou, L.; Xu, L.; Gong, H. Acta Chim. Sinica 2014, 72, 447. (周丽, 徐立进, 龚汉元, 化学学报, 2014, 72, 447.)
[6] Li, C.; Zhao, X.; Gao, X.; Wang, Q.; Li, Z. Chin. J. Chem. 2013, 31, 582.
[7] Pan, G.; Feng, Z.; Wei, J.; Yu, Y. Acta Chim. Sinica 2013, 71, 733. (潘高翔, 冯泽, 韦嘉, 俞燕蕾, 2013, 71, 733)
[8] Shi, Z.; Song, Y.; Lu, F.; Zhou, T.; Zhao, X.; Zhang, W.; Li, Z. Acta Chim. Sinica 2013, 71, 51. (施朱明, 宋宇, 陆方, 周天佑, 赵新, 张文科, 黎占亭, 化学学报, 2013, 71, 51.)
[9] Wan, Q. T.; Li, Z. T. Imag. Sci. Photochem. 2015, 33, 3. (万堂庆, 黎占亭, 影像科学与光化学, 2015, 33, 3.)
[10] Tung, C.-H.; Wu, L.-Z.; Zhang, L.-P.; Chen, B. Acc. Chem. Res. 2003, 36, 39.
[11] Wang, M.-X. Chem. Commun. 2008, 4541.
[12] Jiang, X.; Feng, M.; Zhang, D.; Wang, B.; Dong, Z.; Gao, G. Chin. J. Chem. 2013, 31, 673.
[13] Chen, Y.; Liu, Y. Chem. Soc. Rev. 2010, 39, 495.
[14] Chen, C.-F. Chem. Commun. 2011, 47, 1674.
[15] Zhang, M.; Zhu, K.; Huang, F. Chem. Commun. 2010, 46, 8131.
[16] Duan, P.; Cao, H.; Zhang, L.; Liu, M. Soft Matter. 2014, 10, 5428.
[17] Li, H.; Yang, Y.-W. Chin. Chem. Lett. 2013, 24, 545.
[18] Wang, Y.; Xu, H.; Zhang, X. Adv. Mater. 2009, 21, 2849.
[19] Zhao, Y.; Sakai, F.; Su, L.; Liu, Y.; Wei, K.; Chen, G.; Jiang, M. Adv. Mater. 2013, 25, 5215.
[20] Yi, J.-M.; Ni, X.-L.; Xiao, X.; Lu, L.-B.; Xue, S.-F.; Zhu, Q.-J.; Tao, Z. Chin. Chem. Lett. 2013, 24, 362.
[21] Li, S.-L.; Xiao, T.; Lin, C.; Wang, L. Chem. Soc. Rev. 2012, 41, 5950.
[22] Du, M.; Bu, X. Prog. Chem. 2009, 21, 2458. (杜淼, 卜显和, 化学进展, 2009, 21, 2458.)
[23] Zeng, M.-H.; Feng, X.-L.; Zhang, W.-X.; Chen, X.-M. Dalton Trans. 2006, 5294.
[24] Zhuang, C.-F.; Zhang, J.; Wang, Q.; Chu, Z.-H.; Fenske, D.; Su, C.-Y. Chem. Eur. J. 2009, 15, 7578.
[25] Jia, J.; Wang, L.; Zhao, Q.; Sun, F.; Zhu, G. Acta Chim. Sinica 2013, 71, 1492. (贾江涛, 王蕾, 赵晴, 孙福兴, 朱广山, 化学学报, 2013, 71, 1492.)
[26] Zhu, L.; Zhang, D.; Qiu, S. Sci. China, Chem. 2014, 44, 229. (朱良奎, 张大梁, 裘式纶, 中国科学: 化学, 2014, 44, 229.)
[27] Xuan, W.; Zhu, C.; Liu, Y.; Cui, Y. Chem. Soc. Rev. 2012, 41, 1677.
[28] Cui, Y.; Chen, B.; Qian, G. Coord. Chem. Rev. 2014, 273274, 76.
[29] Sun, C.-Y.; Qin, C.; Wang, X.-L.; Su, Z.-M. Expert Opin. Drug Deliv. 2013, 10, 89.
[30] Tian, J.; Xu, J.; Zhu, F.; Lu, T.; Su, C.; Ouyang, G. J. Chromatogr. A 2013, 1300, 2.
[31] Ding, S.-Y.; Gao, J.; Wang, Q.; Zhang, Y.; Song, W.-G.; Su, C.-Y.; Wang, W. J. Am. Chem. Soc. 2011, 133, 19816.
[32] Zhou, T.-Y.; Xu, S.-Q.; Wen, Q.; Pang, Z.-F.; Zhao, X. J. Am. Chem. Soc. 2014, 136, 15885.
[33] Ding, H.; Li, Y.; Hu, H.; Sun, Y.; Wang, J.; Wang, C.; Wang, C.; Zhang, G.; Wang, B.; Xu, W.; Zhang, D. Chem. Eur. J. 2014, 20, 14614.
[34] Wang, P.; Kang, M.; Sun, S.; Liu, Q.; Zhang, Z.; Fang, S. Chin. J. Chem. 2014, 32, 838.
[35] Liu, X.-H.; Guan, C.-Z.; Ding, S.-Y.; Wang, W.; Yan, H.-J.; Wang, D.; Wan, L.-J. J. Am. Chem. Soc. 2013, 135, 10470.
[36] Zhang, X.; Zeng, Q.; Wang, C. Nanoscale 2013, 5, 8269.
[37] Huang, F.; Zhai, C.; Zheng, B.; Li, S. Supramolecular Polymers, Zhejiang University Press, Hangzhou, 2012, pp. 1~175. (黄飞鹤, 翟春熙, 郑波, 李世军, 超分子聚合物, 浙江大学出版社, 杭州, 2012, pp. 1~175).
[38] Kong, R.; Shi, D.; Liu, R.; Wu, C.; Ni, P.; Chen, M. Acta Chim. Sinica 2013, 71, 1540. (孔蕊, 施冬健, 刘蓉瑾, 吴超, 倪沛红, 陈明清, 化学学报, 2013, 71, 1540.)
[39] Han, Y.; Meng, Z.; Ma, Y.-X.; Chen, C.-F. Acc. Chem. Res. 2014, 47, 2026.
[40] Zhao, Y.-C.; Zhang, L.-M.; Wang, T.; Han, B.-H. Polym. Chem. 2014, 5, 614.
[41] Berl, V.; Schmutz, M.; Krische, M. J.; Khoury, R. G.; Lehn, J. M. Chem. Eur. J. 2002, 8, 1227.
[42] Lightfoot, M. P.; Mair, F. S.; Pritchard, R. G.; Warren, J. E. Chem. Commun. 1999, 1945.
[43] Palmans, A. R. A.; Meijer, E. W. Angew. Chem., Int. Ed. 2007, 46, 8948.
[44] Fang, R.; Liu, Y.; Wang, Z.; Zhang, X. Polym. Chem. 2013, 4, 900.
[45] Zhang, Q.; Qu, D. H.; Ma, X.; Tian, H. Chem Commun. 2013, 49, 9800.
[46] Li, C.; Han, K.; Li, J.; Zhang, Y.; Chen, W.; Yu, Y.; Jia, X. Chem. Eur. J. 2013, 19, 11892.
[47] Hirao, T.; Tosaka, M.; Yamago, S.; Haino, T. Chem. Eur. J. 2014, 20, 16138.
[48] Zhang, K.-D.; Tian, J.; Hanifi, D.; Zhang, Y.; Sue, A. C. H.; Zhou, T.-Y.; Zhang, L.; Zhao, X.; Liu, Y.; Li, Z.-T. J. Am. Chem. Soc. 2013, 135, 17913.
[49] Zhang, Z.-J.; Zhang, Y.- M.; Liu, Y. J. Org. Chem. 2011, 76, 4682.
[50] Zhang, Y.; Zhou, T.-Y.; Zhang, K.- D.; Dai, J.-L.; Zhu, Y.-Y.; Zhao, X. Chem. Asian J. 2014, 9, 1530.
[51] Zhang, L.; Zhou, T.-Y.; Tian, Y.; Wang, H.; Zhang, D.-W.; Zhao, X.; Liu, Y.; Li, Z.-T. Polym. Chem. 2014, 5, 4715.
[52] Zhang, D.-W.; Tian, J.; Chen, L.; Zhang, L.; Li, Z.-T. Chem. Asian J. 2015, 10, 56.
[53] Singh, A.; Tolev, M.; Meng, M.; Klenin, K.; Plietzsch, O.; Schilling, C. I.; Muller. T.; Nieger, M.; Bräse, S.; Wenzel, W.; Richert, C. Angew. Chem. Int. Ed. 2011, 50, 3227.
[54] Liu, Y.; Huang, Z.; Liu, K.; Kelgtermans, H.; Dehaen, W.; Wang, Z.; Zhang, X. Polym. Chem. 2014, 5, 53.
[55] Zhou, C.; Tian, J.; Wang, J.-L.; Zhang, D.-W.; Zhao, X.; Liu, Y.; Li, Z.-T. Polym. Chem. 2014, 5, 341.
[56] Tian, J.; Ding, Y.-D.; Zhou, T.-Y.; Zhang, K.-D.; Zhao, X.; Wang, H.; Zhang, D.-W.; Liu, Y.; Li, Z.-T. Chem. Eur. J. 2014, 20, 575.
[57] Chen, L.; Zhang, S.-C.; Wang, H.; Zhou, Y.-M.; Li, Z.-T.; Zhang, D.-W. Tetrahedron 2014, 70, 4778.
[58] Tian, J.; Zhou, T.-Y.; Zhang, S.-C.; Aloni, S.; Altoe, M. V.; Xie, S.-H.; Wang, H.; Zhang, D.-W.; Zhao, X.; Liu, Y.; Li, Z.-T. Nat. Commun. 2014, 5, 5574.

文章导航

/