综述

基于无机纳米材料的抗菌抗病毒功能涂层和薄膜

  • 王洁 ,
  • 叶雨晴 ,
  • 李源 ,
  • 马小杰 ,
  • 王博
展开
  • 北京理工大学化学与化工学院 北京 100081

王洁, 北京理工大学硕士研究生. 2019年毕业于内蒙古大学, 现于北京理工大学攻读硕士学位. 主要研究领域为MOF复合材料在微生物污染防治方面的应用和作用机制.

叶雨晴, 北京理工大学硕士研究生. 2020年本科毕业于山东师范大学, 现于北京理工大学攻读硕士学位. 主要研究领域为MOF材料上的自由基的产生和应用.

李源, 北京理工大学硕士研究生. 2020年于南昌大学获应用化学学士学位. 现于北京理工大学攻读硕士学位. 目前的研究方向为新型金属有机框架材料的构筑及应用探究.

马小杰, 北京理工大学化学与化工学院长聘副教授, 于兰州大学化学与化工学院取得本科与硕士学位, 中国科学院化学研究所获得博士学位. 主要从事多孔材料的环境催化研究工作.

王博, 北京理工大学化学与化工学院教授, 2004年于北京大学化学与分子工程学院获理学学士学位, 2006年于美国密歇根大学获化学材料学硕士学位, 2008 年于美国加州大学洛杉矶分校获化学材料学博士学位. 王博教授主要从事新型纳米多孔材料、开放框架聚合物理论与设计及其在关键分离过程、环境防护等领域的应用研究.

收稿日期: 2022-04-20

  网络出版日期: 2022-06-15

基金资助

国家自然科学基金(22076011); 国家自然科学基金(21625102); 国家自然科学基金(21971017); 国家自然科学基金(21801017); 国家重点研发计划(2020YFB1506300); 北京理工大学科研基金项目资助.

Inorganic Coatings and Films for Antibacterial and Antivirus Functionality

  • Jie Wang ,
  • Yuqing Ye ,
  • Yuan Li ,
  • Xiaojie Ma ,
  • Bo Wang
Expand
  • School of Chemistry and Chemical Engineering, Beijing Institute of Technology, Beijing 100081, China

Received date: 2022-04-20

  Online published: 2022-06-15

Supported by

National Natural Science Foundation of China(22076011); National Natural Science Foundation of China(21625102); National Natural Science Foundation of China(21971017); National Natural Science Foundation of China(21801017); National Key Research and Development Program of China(2020YFB1506300); Beijing Institute of Technology Research Fund Program

摘要

COVID-19在全球的大流行对人类的健康生活和社会的正常运行都造成了严重的危害. 阻断致病微生物通过受污染表面与人类间接接触传播, 或者避免与其直接接触是保护我们免受伤害的主要方法. 目前的解决措施包括设计开发抗菌抗病毒表面涂层和研发由自清洁薄膜或织物制成的个人防护设备. 综述了近年来几种研究广泛的金属、金属氧化物、金属有机框架材料等用于抗菌抗病毒涂层或薄膜的工作, 对其作用机制和微生物灭活效果进行了总结讨论, 并且评估了其本身的毒性以及实际应用的局限性, 最后就抗菌抗病毒涂层和薄膜开发的挑战和新兴研究方向提出了未来展望.

本文引用格式

王洁 , 叶雨晴 , 李源 , 马小杰 , 王博 . 基于无机纳米材料的抗菌抗病毒功能涂层和薄膜[J]. 化学学报, 2022 , 80(9) : 1338 -1350 . DOI: 10.6023/A22040181

Abstract

The global pandemic of COVID-19 has caused serious harm to people’s healthy life and the normal operation of society. People have paid more attention to the prevention and control of microbial contamination such as bacteria and viruses. Blocking the spread of disease-causing microorganisms through indirect contact with humans through contaminated surfaces, or avoiding direct contact with them, is the primary way to protect us from harm. Current solutions include designing antibacterial and antiviral surface coatings and developing personal protective equipment made from self-cleaning films or fabrics. In this paper, the work of several widely studied metals, metal oxides, metal organic framework materials, etc. with antibacterial and antiviral functionality is reviewed, their microbial inactivation mechanisms as well as performance are summarized and discussed. In the end, the future perspectives on emerging research directions and challenges in the development of antibacterial and antiviral coatings and films are presented.

参考文献

[1]
Hart A. M. JNP-J Nurse Pract. 2019, 15, 429.
[2]
Sohrabi C.; Alsafi Z.; O'Neill N.; Khan M.; Kerwan A.; Al-Jabir A.; Iosifidis C.; Agha R. Int. J. Surg. 2020, 76, 71.
[3]
Kyriacou D. N.; Adamski A.; Khardori N. Infect. Dis. Clin. N. Am. 2006, 20, 227.
[4]
Córdoba-Lanús E.; García-Pérez O.; Cazorla-Rivero S.; Rodríguez-Esparragón F.; Piñero J.-E.; Clavo B.; Lorenzo- Morales J. BMC Infect Dis. 2021, 21, 1169
[5]
Otter J. A.; Donskey C.; Yezli S.; Douthwaite S.; Goldenberg S. D.; Weber D. J. J Hosp. Infect. 2016, 92, 235.
[6]
Ceylan R. F.; Ozkan B.; Mulazimogullari E. Eur. J. Health Econ. 2020, 21, 817.
[7]
Dymecka J. Neuropsychiatr. i Neuropsychol. 2021, 16, 1.
[8]
Gupta R.; Prasad A.; Babu S.; Yadav G. Entropy Switz. 2021, 23, 626.
[9]
Saran S.; Gurjar M.; Baronia A. K.; Lohiya A.; Azim A.; Poddar B.; Rao N. S. Expert Rev. Med. Devic. 2020, 17, 1265.
[10]
Sohrabi C.; Alsafi Z.; O'Neill N.; Khan M.; Kerwan A.; Al-Jabir A.; Iosifidis C.; Agha R. Int. J. Surg. 2020, 76, 71.
[11]
Ip V.; Özelsel T. J. P.; Sondekoppam R. V.; Tsui B. C. H. Can. J. Anesth. 2020, 67, 1070.
[12]
Siwal S. S.; Chaudhary G.; Saini A. K.; Kaur H.; Saini V.; Mokhta S. K.; Chand R.; Chandel U. K.; Christie G.; Thakur V. K. J. Environ. Chem. Eng. 2021, 9, 106284.
[13]
Syed D. S.; Malik M. S.; Ominu-Evbota K. Int. J. Surg. 2020, 79, 192.
[14]
Li Z.; Bai H.; Jia S.; Yuan H.; Gao L.-H.; Liang H. Mater. Chem. Front. 2021, 5, 1236.
[15]
Wang L.; Hu C.; Shao L. Int. J. Nanomed. 2017, 12, 1227.
[16]
Huang Y.; Pappas H. C.; Zhang L.; Wang S.; Cai R.; Tan W.; Wang S.; Whitten D. G.; Schanze K. S. Chem. Mater. 2017, 29, 6389.
[17]
Xu Q.; He P.; Wang J.; Chen H.; Lv F.; Liu L.; Wang S.; Yoon J. Dyes Pigments 2019, 160, 519.
[18]
Imani S. M.; Ladouceur L.; Marshall T.; Maclachlan R.; Soleymani L.; Didar T. F. ACS Nano 2020, 14, 12341.
[19]
Weber D. J.; Rutala W. A. Am. J. Infect. Control, 2013, 41, S31.
[20]
Samanovic M. I.; Ding C.; Thiele D. J.; Darwin K. H. Cell Host Microbe 2012, 11, 106.
[21]
Liu Y.; Xu X.; Xia Q.; Yuan G.; He Q.; Cui Y. Chem. Commun. 2010, 46, 2608.
[22]
Pulido M. D.; Parrish A. R. Mutat. Res., Fundam. Mol. Mech. Mutagen. 2003, 533, 227.
[23]
Galdiero S.; Falanga A.; Vitiello M.; Cantisani M.; Marra V.; Galdiero M. Molecules 2011, 16, 8894.
[24]
Palza H. Int. J. Mol. Sci. 2015, 16, 2099.
[25]
Qi Y.; Ren S.; Che Y.; Ye J.; Ning G. Acta Chim. Sinica 2020, 78, 613.(in Chinese)
[25]
(齐野, 任双颂, 车颖, 叶俊伟, 宁桂玲, 化学学报, 2020, 78, 613.)
[26]
Soni V.; Khosla A.; Singh P.; Nguyen V.-H.; Le Q. V.; Selvasembian R.; Hussain C. M.; Thakur S.; Raizada P. J. Environ. Manage. 2022, 308, 114617.
[27]
Huang Y.-B.; Liang J.; Wang X.-S.; Cao R. Chem. Soc. Rev. 2017, 46, 126.
[28]
Sunada K.; Minoshima M.; Hashimoto K. J. Hazard. Mater. 2012, 235-236, 265.
[29]
Borkow G. Curr. Chem. Biol. 2012, 6, 93.
[30]
Bleichert P.; Espírito Santo C.; Hanczaruk M.; Meyer H.; Grass G. BioMetals 2014, 27, 1179.
[31]
Noyce J. O.; Michels H.; Keevil C. W. Appl. Environ. Microbiol. 2007, 73, 2748.
[32]
Champagne V.; Sundberg K.; Helfritch D. Coatings 2019, 9, 257.
[33]
Minoshima M.; Lu Y.; Kimura T.; Nakano R.; Ishiguro H.; Kubota Y.; Hashimoto K.; Sunada K. J. Hazard. Mater. 2016, 312, 1-7.
[34]
Samal S. K.; Warnes S. L.; Keevil C. W. PLoS One 2013, 8, e75017.
[35]
Warnes S. L.; Little Z. R.; Keevil C. W.; Colwell R. mBio 2015, 6, e01697.
[36]
Borkow G.; Gabbay J.; FASEB J. 2004, 18, 1728.
[37]
Borkow G.; Sidwell R. W.; Smee D. F.; Barnard D. L.; Morrey J. D.; Lara-Villegas H. H.; Shemer-Avni Y.; Gabbay J. Antimicrob. Agents Chemother. 2007, 51, 2605.
[38]
Tavis J. E.; Borkow G.; Zhou S. S.; Page T.; Gabbay J. PLoS One 2010, 5, e11295.
[39]
Zhang S.; Dong H.; He R.; Wang N.; Zhao Q.; Yang L.; Qu Z.; Sun L.; Chen S.; Ma J.; Li J. Int. J. Biol. Macromol. 2022, 207, 100
[40]
Fang Y.; Ma Y.; Zheng M.; Yang P.; Asiri A. M.; Wang X. Coordin. Chem. Rev. 2018, 373, 83.
[41]
Jiao L.; Seow J. Y. R.; Skinner W. S.; Wang Z. U.; Jiang H.-L. Mater. Today 2019, 27, 43.
[42]
Freund R.; Canossa S.; Cohen S. M.; Yan W.; Deng H.; Guillerm V.; Eddaoudi M.; Madden D. G.; Fairen‐Jimenez D.; Lyu H.; Macreadie L. K.; Ji Z.; Zhang Y.; Wang B.; Haase F.; Wöll C.; Zaremba O.; Andreo J.; Wuttke S.; Diercks C. S. Angew. Chem. Int. Ed. 2021, 60, 23946.
[43]
Zhang Y.-B.; Furukawa H.; Ko N.; Nie W.; Park H. J.; Okajima S.; Cordova K. E.; Deng H.; Kim J.; Yaghi O. M. J. Am. Chem. Soc. 2015, 137, 2641.
[44]
Xiao J. D.; Jiang H. L. Acc. Chem. Res. 2019, 52, 356.
[45]
Xu C.; Pan Y.; Wan G.; Liu H.; Wang L.; Zhou H.; Yu S.-H.; Jiang H.-L. J. Am. Chem. Soc. 2019, 141, 19110.
[46]
Xu C.; Liu H.; Li D.; Su J.-H.; Jiang H.-L. Chem. Sci. 2018, 9, 3152.
[47]
Horcajada P.; Gref R.; Baati T.; Allan P. K.; Maurin G.; Couvreur P.; Ferey G.; Morris R. E.; Serre C. Chem. Rev. 2012, 112, 1232.
[48]
Yang J.; Yang Y.-W. Small 2020, 16, 1906846.
[49]
Tsotsalas M.; Liu J.; Tettmann B.; Grosjean S.; Shahnas A.; Wang Z.; Azucena C.; Addicoat M.; Heine T.; Lahann J.; Overhage J.; Bräse S.; Gliemann H.; Wöll C. J. Am. Chem. Soc. 2013, 136, 8.
[50]
Rodriguez H. S.; Hinestroza J. P.; Ochoa-Puentes C.; Sierra C. A.; Soto C. Y. J. Appl. Polym. Sci. 2014, 131, 40815.
[51]
Duan C.; Meng J.; Wang X.; Meng X.; Sun X.; Xu Y.; Zhao W.; Ni Y. Carbohydr. Polym. 2018, 193, 82.
[52]
Li Y.; Pi Q.-M.; You H.-H.; Li J.-Q.; Wang P.-C.; Yang X.; Wu Y. RSC Adv. 2018, 8, 18272.
[53]
Kim H.-E.; Lee H.-J.; Kim M. S.; Kim T.; Lee H.; Kim H.-H.; Cho M.; Hong S.-W.; Lee C. Environ. Sci. Technol. 2019, 53, 2679.
[54]
Park S.; Park H. H.; Kim S. Y.; Kim S. J.; Woo K.; Ko G.; Schottel J. L. Appl. Environ. Microbiol. 2014, 80, 2343.
[55]
Godoy-Gallardo M.; Eckhard U.; Delgado L. M.; de Roo Puente, Y. J. D.; Hoyos-Nogués, M.; Gil, F. J.; Perez, R. A. Bioact. Mater. 2021, 6, 4470.
[56]
Bondarenko O. M.; Sihtmäe M.; Kuzmičiova J.; Ragelienė L.; Kahru A.; Daugelavičius R. Int. J. Nanomedicine 2018, 13, 6779.
[57]
Ahmed B.; Hashmi A.; Khan M. S.; Musarrat J. Adv. Powder Technol. 2018, 29, 1601.
[58]
Stohs S. J.; Bagchi D. Free Radical Biol. Med. 1995, 18, 321.
[59]
Dakal T. C.; Kumar A.; Majumdar R. S.; Yadav V. Front. Microbiol. 2016, 7, 1.
[60]
Speshock J. L.; Murdock R. C.; Braydich-Stolle L. K.; Schrand A. M.; Hussain S. M.; J. Nanobiotechnol. 2010, 8, 19.
[61]
Sawtell N. M.; Orlowski P.; Tomaszewska E.; Gniadek M.; Baska P.; Nowakowska J.; Sokolowska J.; Nowak Z.; Donten M.; Celichowski G.; Grobelny J.; Krzyzowska M. PLoS One 2014, 9, e104113.
[62]
Hodek J.; Zajícová V.; Lovětinská-Šlamborová I.; Stibor I.; Müllerová J.; Weber J. BMC Microbiol. 2016, 16, 56.
[63]
Rogers J. V.; Parkinson C. V.; Choi Y. W.; Speshock J. L.; Hussain S. M. Nanoscale Res. Lett. 2008, 3, 129.
[64]
Nguyen V. Q.; Ishihara M.; Kinoda J.; Hattori H.; Nakamura S.; Ono T.; Miyahira Y.; Matsui T. J. Nanobiotechnol. 2014, 12, 49.
[65]
Zodrow K.; Brunet L.; Mahendra S.; Li D.; Zhang A.; Li Q.; Alvarez P. J. J. Water Res. 2009, 43, 715.
[66]
De Gusseme B.; Hennebel T.; Christiaens E.; Saveyn H.; Verbeken K.; Fitts J. P.; Boon N.; Verstraete W. Water Res. 2011, 45, 1856.
[67]
Martínez-Abad A.; Ocio M. J.; Lagarón J. M.; Sánchez G. Int. J. Food Microbiol. 2013, 162, 89.
[68]
Castro-Mayorga J. L.; Randazzo W.; Fabra M. J.; Lagaron J. M.; Aznar R.; Sa?nchez G. LWT-Food Sci. Technol. 2017, 79, 503.
[69]
Seyedpour S. F.; Rahimpour A.; Najafpour G. J. Membr. Sci. 2019, 573, 257.
[70]
Tan Z.-K.; Gong J.-L.; Fang S.-Y.; Li J.; Cao W.-C.; Chen Z.-P. Appl. Surf. Sci. 2022, 590, 153059.
[71]
Kugler R.; Bouloussa O.; Rondelez F. Microbiology. 2005, 151, 1341.
[72]
Murata H.; Koepsel R. R.; Matyjaszewski K.; Russell A. J. Biomaterials 2007, 28, 4870.
[73]
Li W.; Zhou S.; Gao S.; Chen S.; Huang M.; Cao R. Adv. Mater. Interfaces 2015, 2, 1400405.
[74]
Chen J.; Meng T.; Wu L.; Shi H.; Yang F.; Sun J.; Yang X. Acta Chim. Sinica 2022, 80, 110.(in Chinese)
[74]
(陈敬煌, 孟天, 武烈, 石恒冲, 杨帆, 孙健, 杨秀荣, 化学学报, 2022, 80, 110.)
[75]
Warnes S. L.; Summersgill E. N.; Keevil C. W.; Elkins C. A. Appl. Environ. Microbiol. 2015, 81, 1085.
[76]
Mishra Y. K.; Adelung R.; Röhl C.; Shukla D.; Spors F.; Tiwari V. Antiviral Res. 2011, 92, 305.
[77]
Yuan Y.; Zhang Y. Nanomedicine 2017, 13, 2199.
[78]
Yuan Y.; Wu H.; Lu H.; Zheng Y.; Ying J. Y.; Zhang Y. Chem. Commun. 2019, 55, 699.
[79]
Gu Q.; Ng T. C. A.; Sun Q.; Elshahawy A. M. K.; Lyu Z.; He Z.; Zhang L.; Ng H. Y.; Zeng K.; Wang J. RSC Adv. 2019, 9, 1591.
[80]
Li P.; Li J.; Feng X.; Li J.; Hao Y.; Zhang J.; Wang H.; Yin A.; Zhou J.; Ma X.; Wang B. Nat. Commun. 2019, 10, 2177.
[81]
Maeda K.; Domen K. J. Phys. Chem. C 2007, 111, 7851.
[82]
Byrne J.; Dunlop P.; Hamilton J.; Fernández-Ibáñez P.; Polo-López I.; Sharma P.; Vennard A. Molecules 2015, 20, 5574.
[83]
Kangwansupamonkon W.; Lauruengtana V.; Surassmo S.; Ruktanonchai U. Nanomedicine 2009, 5, 240.
[84]
Krumdieck S. P.; Boichot R.; Gorthy R.; Land J. G.; Lay S.; Gardecka A. J.; Polson M. I. J.; Wasa A.; Aitken J. E.; Heinemann J. A.; Renou G.; Berthomé G.; Charlot F.; Encinas T.; Braccini M.; Bishop C. M. Sci. Rep. 2019, 9, 1883.
[85]
Khater M. S.; Kulkarni G. R.; Khater S. S.; Gholap H.; Patil R. Mater. Res. Express 2020, 7, 035005.
[86]
Sohm B.; Immel F.; Bauda P.; Pagnout C. Proteomics 2015, 15, 98.
[87]
Nakano R.; Hara M.; Ishiguro H.; Yao Y.; Ochiai T.; Nakata K.; Murakami T.; Kajioka J.; Sunada K.; Hashimoto K.; Fujishima A.; Kubota Y. Catalysts 2013, 3, 310.
[88]
Ishiguro H.; Nakano R.; Yao Y.; Kajioka J.; Fujishima A.; Sunada K.; Minoshima M.; Hashimoto K.; Kubota Y. Photochem. Photobiol. Sci. 2011, 10, 1825.
[89]
Park G. W.; Cho M.; Cates E. L.; Lee D.; Oh B.-T.; Vinjé J.; Kim J.-H. J. Photochem. Photobiol., B 2014, 140, 315.
[90]
Hou X.; Ma H.; Liu F.; Deng J.; Ai Y.; Zhao X.; Mao D.; Li D.; Liao B. J. Hazard. Mater. 2015, 299, 59.
[91]
Wang J.; Zhang C.; Yang Y.; Fan A.; Chi R.; Shi J.; Zhang X. Appl. Surf. Sci. 2019, 494, 708.
[92]
Moongraksathum B.; Chien M.-Y.; Chen Y.-W. J. Nanosci. Nanotechnol. 2019, 19, 7356.
[93]
Rao X.; Du L.; Zhao J. J.; Tan X. D.; Fang Y. X.; Xu L. Q.; Zhang Y. P. J. Mater. Sci. Technol. 2022, 118, 35.
[94]
Choi S.-Y.; Cho B. Virus Res. 2018, 248, 71.
[95]
Kozlova E. A.; Safatov A. S.; Kiselev S. A.; Marchenko V. Y.; Sergeev A. A.; Skarnovich M. O.; Emelyanova E. K.; Smetannikova M. A.; Buryak G. A.; Vorontsov A. V. Environ. Sci. Technol. 2010, 44, 5121.
[96]
Mehtar S.; Chalkley L.; Marais F. J. Hosp. Infect. 2010, 74, 80e95.
[97]
Mikolay A.; Huggett S.; Tikana L.; Grass G.; Braun J.; Nies D. H. Appl. Microbiol. Biotechnol. 2010, 87, 1875.
[98]
Karpanen T. J.; Casey A. L.; Lambert P. A.; Cookson B. D.; Nightingale P.; Miruszenko L.; Elliott T. S. J. Infect. Cont. Hosp. Ep. 2015, 33, 3.
[99]
Foster H. A.; Ditta I. B.; Varghese S.; Steele A. Appl. Microbiol. Biotechnol. 2011, 90, 1847.
[100]
Chen X.; Schluesener H. J. Toxicol. Lett. 2008, 176, 1.
[101]
Chaloupka K.; Malam Y.; Seifalian A. M. Trends Biotechnol. 2010, 28, 580.
文章导航

/