开环膦酸核苷类抗病毒药物前药的研究进展
收稿日期: 2018-08-16
修回日期: 2018-10-15
网络出版日期: 2018-11-30
基金资助
河北省自然科学基金(No.H2018307055)、河北师范大学技术创新基金(No.L2017K06)资助项目.
Research Progress in Prodrugs of Acyclic Nucleoside Phosphonates Antiviral Agents
Received date: 2018-08-16
Revised date: 2018-10-15
Online published: 2018-11-30
Supported by
Project supported by the Natural Science Foundation of Hebei Province (No.H2018307055) and the Technology Innovation Foundation of Hebei Normal University (No.L2017K06).
高梦远 , 刘洪涛 , 连玉菲 , 高欣丰 , 耿云鹤 , 李文燕 . 开环膦酸核苷类抗病毒药物前药的研究进展[J]. 有机化学, 2019 , 39(4) : 974 -981 . DOI: 10.6023/cjoc201808018
More and more attention has been focused on acyclic nucleoside phosphonates (ANPs) antiviral agents which were wildly used in clinical therapy. However, poor oral bioavailability and high toxicity directly related to the phosphonate charge were serious and unnegligible especially for the treatment of chronic diseases such as hepatitis B virus (HBV) and human immunodeficiency virus (HIV). Preparing appropriate forms of prodrug could enhance the oral bioavailability and reduce the toxicity because of the smooth absorption of prodrugs and the release of active drug only at the target. This review summarizes some recent progress in prodrugs of ANPs antiviral agents based on the structures of tenofovir, adefovir and cidofovir.
[1] (a) De Clercq, E. Biochem. Pharmacol. 2013, 86, 711.
(b) De Clercq, E. Adv. Pharmacol. 2013, 67, 293.
(c) De Clercq, E.; Holy, A. Nat. Rev. Drug Discovery 2005, 4, 928.
(d) Liu, K.; Xie, L. Acta Pharm. Sin. 2006, 41, 689(in Chinese).(刘琨, 谢蓝, 药学学报, 2006, 41, 689.)
[2] (a) De Clercq, E. Expert. Rev. Anti-Infect. Ther. 2003, 1, 21.
(b) De Clercq, E. Biochem. Pharmacol. 2011, 82, 99.
(c) De Clercq, E. Med. Res. Rev. 2013, 33, 1278.
[3] Peng, Y. M.; Yu, W. Q.; Li, E. T.; Kang, J. F.; Wang, Y. F.; Yang, Q. H.; Liu, B. J.; Zhang, J. M.; Li, L. Y.; Wu, J.; Jiang, J. H.; Wang, Q. D.; Chang, J. B. J. Med. Chem. 2016, 59, 3661.
[4] Pertusati, F.; Serpi, M.; McGuigan, C. Antivir. Chem. Chemother. 2012, 22, 181.
[5] De Clercq, E. Clin. Microbiol. Rev. 2003, 16, 569.
[6] De Clercq, E. Antiviral Res. 2007, 75, 1.
[7] (a) Krecmerova, M. Mini-Rev. Med. Chem. 2017, 17, 818.
(b) Hecker, S. J.; Erion, M. D. J. Med. Chem. 2008, 51, 2328.
(c) Wiemer, A. J.; Wiemer, D. F. Top. Curr. Chem. 2015, 360, 115.
(d) Xie, M. S.; Chen, Y. G.; Wu, X. X.; Qu, G. R.; Guo, H. M. Org. Lett. 2018, 20, 1212.
[8] (a) Yang, K. H.; Wang, J. T.; Li, Q. B.; Xu, W. F. Food Drug 2018, 10, 60(in Chinese).(杨康辉, 王举涛, 李乾斌, 徐文方, 食品与药品, 2018, 10, 60.)
(b) Wang, S. X.; Duan, H. D.; Meng, X.; Qin, D. W.; Wang, L. Z.; Li, X. M. J. Beijing Union Univ. (Nat. Sci.) 2010, 24, 29(in Chinese).(王世潇, 段洪东, 孟霞, 秦大伟, 王利振, 李晓萌, 北京联合大学学报(自然科学版), 2010, 24, 29.)
(c) Li, W. B.; Dong, F. H.; Sun, C. J. Prog. Pharm. Sci. 2012, 36, 300(in Chinese).(李文保, 董芳华, 孙昌俊, 药学进展, 2012, 36, 300.)
[9] Kearney, B. P.; Flaherty, J. F.; Shah, J. Clin. Pharmacokinet. 2004, 43, 595.
[10] Nelson, M. R.; Katlama, C.; Montaner, J. S.; Cooper, D. A.; Gazzard, B.; Clotet, B.; Lazzari, A.; Schewe, K.; Lange, J.; Wyatt, C. AIDS 2007, 21, 1273.
[11] Barditch-Crovo, P.; Deeks, S. G.; Collier, A.; Safrin, S.; Coakley, D. F.; Miller, M.; Kearney, B. P.; Coleman, R. L.; Lamy, P. D.; Kahn, J. O. Antimicrob. Agents Chemother. 2001, 45, 2733.
[12] Ray, A. S.; Fordyce, M. W.; Hitchcock, M. J. M. Antiviral Res. 2016, 125, 63.
[13] Ruane, P. J.; DeJesus, E.; Berger, D.; Markowitz, M.; Bredeek, U. F.; Callebaut, C.; Zhong, L.; Ramanathan, S.; Rhee, M. S.; Fordyce, M. W. J. Acquired Immune Defic. Syndr. 2013, 63, 449.
[14] (a) Sax, P. E.; Zolopa, A.; Brar, I.; Elion, R.; Ortiz, R.; Post, F.; Wang, H.; Callebaut, C.; Martin, H.; Fordyce, M. W. J. J. Acquired Immune Defic. Syndr. 2014, 67, 52.
(b) Zhang, X. Q. Acta. Pharm. Sin. 2015, 50, 509(in Chinese).(张兴权, 药学学报, 2015, 50, 509.)
[15] Painter, G. R.; Almond, M. R.; Trost, L. C.; Lampert, B. M.; Neyts, J.; De Clercq, E.; Korba, B. E.; Aldern, K. A.; Beadle, J. R.; Hostetler, K. Y. Antimicrob. Agents Chemother. 2007, 51, 3505.
[16] Lanier, E. R.; Lampert, B.; Trost, L.; Painter, G.; Almond, M. Antiviral Ther. 2008, 13, A6.
[17] Tanwandee, T.; Chatsiricharoenkul, S.; Thongsawat, S.; Sukeepaisarnjaroen, W.; Tangkijvanich, P.; Komolmit, P.; Avihingsanon, A.; Piratvisuth, T.; Sunthi, P.; Mahasanprasert, T. J. Hepatol. 2017, 66, S24.
[18] Chatsiricharoekul, S.; Jutasompakorn, P.; Niyomnaitham, S.; Matkovits, T.; Conover, M.; Cobb, J.; Greytok, J.; Sullivan-Bolyai, J. Clin. Pharmacol. Ther. 2017, 101, S48.
[19] Giesler, K. E.; Marengo, J.; Liotta, D. C. J. Med. Chem. 2016, 59, 7097.
[20] Giesler, K. E.; Liotta, D. C. J. Med. Chem. 2016, 59, 10244.
[21] Marcellin, P.; Chang, T.-T.; Lim, S. G.; Tong, M. J.; Sievert, W.; Shiffman, M. L.; Jeffers, L.; Goodman, Z.; Wulfsohn, M. S.; Xiong, S. N. Engl. J. Med. 2003, 348, 808.
[22] Marcellin, P.; Chang, T.-T.; Lim, S. G. L.; Sievert, W.; Tong, M.; Arterburn, S.; Borroto-Esoda, K.; Frederick, D.; Rousseau, F. Hepatology 2008, 48, 750.
[23] Ingiliz, P.; Valantin, M.-A.; Thibault, V.; Duvivier, C.; Dominguez, S.; Katlama, C.; Poynard, T.; Benhamou, Y. Antivir. Ther. 2008, 13, 895.
[24] Reddy, K. R.; Matelich, M. C.; Ugarkar, B. G.; Gomez-Galeno, J. E.; DaRe, J.; Ollis, K.; Sun, Z.; Craigo, W.; Colby, T. J.; Fujitaki, J. M. J. Med. Chem. 2008, 51, 666.
[25] Lin, C. C.; Fang, C.; Benetton, S.; Xu, G. F.; Yeh, U. T. Antimicrob. Agents Chemother. 2006, 50, 2926.
[26] Ding, Y.; Zhang, H.; Li, X.; Li, C.; Chen, G.; Chen, H.; Wu, M.; Niu, J. Hepatol. Int. 2017, 11, 390.
[27] Fu, X.; Jiang, S.; Li, C.; Xin, J.; Yang, Y.; Ji, R. Bioorg. Med. Chem. Lett. 2007, 17, 465.
[28] Fu, X. Z.; Wang, Y. L.; Lan, Y. Y.; Wang, A. M.; Ou, Y.; Luo, C.; Li, Y. Acta Pharm. Sin. 2010, 45, 1017(in Chinese).(傅晓钟, 王永林, 兰燕宇, 王爱民, 欧瑜, 罗春, 李燕, 药学学报, 2010, 45, 1017.)
[29] Fu, X.-Z.; Ou, Y.; Pei, J.-Y.; Liu, Y.; Li, J.; Zhou, W.; Lan, Y.-Y.; Wang, A.-M.; Wang, Y.-L. Eur. J. Med. Chem. 2012, 49, 211.
[30] Magee, W. C.; Evans, D. H. Antiviral Res. 2012, 96, 169.
[31] (a) De Clercq, E. Trends Pharmacol. Sci. 2002, 23, 456.
(b) Andrei, G.; Topalis, D.; De Schutter, T.; Snoeck, R. Antiviral Res. 2015, 114, 21.
[32] Cundy, K. C.; Bidgood, A. M.; Lynch, G.; Shaw, J. P.; Griffin, L.; Lee, W. A. Drug. Metab. Dispos. 1996, 24, 745.
[33] (a) Beadle, J. R.; Hartline, C.; Aldern, K. A.; Rodriguez, N.; Harden, E.; Kern, E. R.; Hostetler, K. Y. Antimicrob. Agents Chemother. 2002, 46, 2381.
(b) Hostetler, K. Y. Viruses 2010, 2, 2213.
[34] Marty, F. M.; Winston, D. J.; Rowley, S. D.; Vance, E.; Papanicolaou, G. A.; Mullane, K. M.; Brundage, T. M.; Robertson, A. T.; Godkin, S.; Mommeja-Marin, H. N. Engl. J. Med. 2013, 369, 1227.
[35] Marty, F. M.; Winston, D. J.; Chemaly, R. F.; Boeckh, M. J.; Mullane, K. M.; Shore, T. B.; Papanicolaou, G. A.; Morrison, M. E.; Brundage, T. M.; Mommeja-Marin, H. Biol. Blood Marrow. Transplant. 2016, 22, S23.
[36] (a) Florescu, D.; Grimley, M.; Papanicolaou, G.; Prasad, V.; Vainorius, E.; Chittick, G.; Brundage, T.; Nichols, G. Am. J. Transplant. 2018, 18, S360.
(b) Chittick, G.; Morrison, M.; Brundage, T.; Nichols, W. G. Antivir. Res. 2017, 143, 269.
[37] Dunning, J.; Kennedy, S. B.; Antierens, A.; Whitehead, J.; Ciglenecki, I.; Carson, G.; Kanapathipillai, R.; Castle, L.; Howell-Jones, R.; Pardinaz-Solis, R. PLoS One 2016, 11, e0162199.
[38] Lampertico, P. Gut 2014, 63, 869.
[39] Mak, L.-Y.; Seto, W.-K.; Lai, C.-L.; Yuen, M.-F. Expert Opin. Drug Metab. Toxicol. 2018, 14, 101.
[40] Ahn, S. H.; Kim, W.; Jung, Y. K.; Yang, J. M.; Jang, J. Y.; Kweon, Y. O.; Cho, Y. K.; Kim, Y. J.; Hong, G. Y.; Kim, D. J. J. Hepatol. 2017, 66, S88.
[41] Lai, C.-L.; Ahn, S. H.; Lee, K. S.; Um, S. H.; Cho, M.; Yoon, S. K.; Lee, J.-W.; Park, N. H.; Kweon, Y.-O.; Sohn, J. H. Gut 2014, 63, 996.
[42] Yuen, M.-F.; Ahn, S. H.; Lee, K. S.; Um, S. H.; Cho, M.; Yoon, S. K.; Lee, J.-W.; Park, N. H.; Kweon, Y. O.; Sohn, J. H. Hepatology 2013, 58, 693A.
[43] Yuen, M.-F.; Ahn, S. H.; Lee, K. S.; Um, S. H.; Cho, M.; Yoon, S. K.; Lee, J.-W.; Park, N. H.; Kweon, Y.-O.; Sohn, J. H. J. Hepatol. 2015, 62, 526.
[44] Baszczynski, O. Janeba, Z. Med. Res. Rev. 2013, 33, 1304.
[45] Luo, M.; Groaz, E.; Andrei, G.; Snoeck, R.; Kalkeri, R.; Ptak, R. G.; Hartman, T.; Buckheit, R. W., Jr.; Schols, D.; De Jonghe, S. J. Med. Chem. 2017, 60, 6220.
[46] Holy, A.; Gunter, J.; Dvorakova, H.; Masojidkova, M.; Andrei, G.; Snoeck, R.; Balzarini, J.; De Clercq, E. J. Med. Chem. 1999, 42, 2064.
[47] Jansa, P.; Baszczyňski, O.; Dracínský, M.; Votruba, I.; Zídek, Z.; Bahador, G.; Stepan, G.; Cihlar, T.; Mackman, R.; Holý, A; Jansa, Z. Eur. J. Med. Chem. 2011, 46, 3748.
/
| 〈 |
|
〉 |