研究论文

焦脱镁叶绿酸的区域和立体选择性的芳(芳酰)亚甲基化及其叶绿素类二氢卟吩衍生物的合成

  • 高娜 ,
  • 初晓辉 ,
  • 刘洋 ,
  • 李家柱 ,
  • 王进军
展开
  • a 烟台理工学院食品与生物工程学院 山东烟台 264005
    b 烟台大学化学化工学院 山东烟台 264005

收稿日期: 2021-09-30

  修回日期: 2021-12-29

  网络出版日期: 2022-01-21

基金资助

国家自然科学基金(21272048); 山东省自然科学基金(ZR2015BQ012)

Regio- and Stereoselective Aryl(aroyl)methylenenation of Pyropheophorbide and Syntheses of Chlorophyllous Chlorin Derivatives

  • Na Gao ,
  • Xiaohui Chu ,
  • Yang Liu ,
  • Jiazhu Li ,
  • Jinjun Wang
Expand
  • a College of Food & Biological Engineering, Yantai Institute of Technology, Yantai, Shandong 264005
    b College of Chemistry and Chemical Engineering, Yantai University, Yantai, Shandong 264005

Received date: 2021-09-30

  Revised date: 2021-12-29

  Online published: 2022-01-21

Supported by

National Natural Science Foundations of China(21272048); Natural Science Foundation of Shandong Province(ZR2015BQ012)

摘要

以焦脱镁叶绿酸-a甲酯为起始原料, 利用其外接环酮的空气氧化反应, 在大环色基N21-N23轴的水溶性端向的不同位置上构建了甲酰基和邻位二酮结构. 通过交叉羟醛缩合反应, 在焦脱镁叶绿酸的外接环和12-位上区域和立体选择性地完成了芳(芳酰)亚甲基化, 合成出一系列未见报道的具有芳(芳酰)烯酮结构单元的叶绿素类二氢卟吩衍生物, 同时, 讨论了芳(芳酰)亚甲基化二氢卟吩的形成机理、立体异构以及紫外-可见光谱性质. 所有新合成化合物的结构均经UV-Vis、1H NMR、MS以及元素分析予以证实.

本文引用格式

高娜 , 初晓辉 , 刘洋 , 李家柱 , 王进军 . 焦脱镁叶绿酸的区域和立体选择性的芳(芳酰)亚甲基化及其叶绿素类二氢卟吩衍生物的合成[J]. 有机化学, 2022 , 42(4) : 1111 -1122 . DOI: 10.6023/cjoc202109052

Abstract

Using the pyropheophorbide-a methyl ester as the starting material, the formyl group and α-diketone moiety were introduced into the water-soluble end of the N21-N23 axis of the macrocyclic chromophore at different positions by the allomerization on the exocyclic ring ketone. Based on the cross-aldol condensation, the regio- and stereoselective aryl(aroyl)methylenations of pyropheophorbide-a were accomplished on the exocyclic ring and at C12-position. A series of unreported chlorin derivatives that contain the aryl(aroyl)ketene unit were synthesized. In addition, the formation mechanism, stereoisomerism and the optical properties of the aryl(aroyl)methylenated products were discussed. The chemical structures of all newly synthesized compounds were characterized by elemental analysis, MS, UV-Vis and 1H NMR spectra.

参考文献

[1]
(a) Mori, H.; Tanaka, T.; Osuka, A. J. Mater. Chem. C 2013, 1, 2500.
[1]
(b) Ono, N.; Yamada, H.; Okujima, T. InHandbook of Porphyrin Science, Vol.2, Eds.: Kadish, K. M.; Smith, K. M.; Guilard, R., World Scientific Publishing Company, Singapore, 2012. p. 1-102.
[1]
(c) Stępień, M.; Gońka, E.; Żyła, M.; Sprutta, N. Chem. Rev. 2017, 117, 3479.
[2]
(a) Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2005, 25, 1353. (in Chinese)
[2]
( 王进军, 有机化学, 2005, 25, 1353.)
[2]
(b) Ethirajan, M.; Joshi, P.; William, W. H.; Ohkubo, K.; Fukuzumi, S.; Pandey, R. K. Org. Lett. 2011, 8, 1956.
[2]
(c) Bellnier, D. A.; Greco, W. R.; Loewen, G. M.; Nava, H.; Oseroff, A. R.; Pandey, R. K.; Tsuchida, T.; Dougherty, T. J. Cancer. Res. 2003, 63, 1806;
[3]
(a) Ethirajan, M.; Chen, P.; Ohulchanskyy, T. Y.; Goswami, L. N.; Gupta, A.; Srivatsan, A.; Dobhal, M. P.; Missert, J. R.; Prasad, P. N.; Kadish, K. M. Chem.-Eur. J. 2013, 19, 6670.
[3]
(b) Pandey, R. K.; Goswami, L. N.; Chen, Y.; Gryshuk, A.; Missert, J. R.; Oseroff, A.; Dougherty, T. J. Lasers Surg. Med. 2006, 467, 445.
[3]
(c) Tamiaki, H.; Wada, A.; Matsubara, S. J. Photochem. Photobiol., A 2018, 353, 581.
[4]
(a) Pandey, S. K.; Zheng, X.; Morgan, J.; Missert, J. R.; Liu, T.-H.; Shibata, M.; Bellnier, D. A.; Oseroff, A. R.; Henderson, B. W.; Dougherty, T. J.; Pandey, R. K. Mol. Pharmaceutics 2007, 4, 448.
[4]
(b) Kozyrey, A. N.; Chen, Y.-H.; Goswami, L. N.; Tabaczynaki, W. A.; Pandey, R. K. J. Org. Chem. 2006, 71, 1949.
[4]
(c) Duan, S.; Dall’Agnese, C.; Chen, G.; Wang, X.-F.; Tamiaki, H.; Yamamoto, Y.; Ikeuchi, T.; Sasaki, S. ACS Energy Lett. 2018, 3, 1708.
[5]
(a)Ding Y.; Zhu, W.-H.; Xie, Y. Chem. Rev. 2017, 117, 2203.
[5]
(b) Li, M.; Wei, P.; Ishida, M.; Li, X.; Savage, M.; Guo, R. Angew. Chem., Int. Ed. 2016, 55, 3063.
[5]
(c) Ding, Y.; Tang, Y.; Zhu, W.; Xie, Y. Chem. Soc. Rev. 2015, 44, 1101.
[5]
(d) Xie, Y.; Tang, Y.; Wu, W.; Wang, Y.; Liu, J.; Li, X. J. Am. Chem. Soc. 2015, 137, 14055.
[6]
Senge, M. J. Photochem. Photobiol. B 1992, 16, 3.
[7]
(a) Zhang, S.-G.; Li, J.-Z.; Zhang, P.; Qi, C.-X.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2015, 35, 1060. (in Chinese)
[7]
( 张善国, 李家柱, 张朋, 祁彩霞, 王进军, 有机化学, 2015, 35, 1060.)
[7]
(b) Zhang, Z.; Xu, X.-S.; Li, Y.-L.; Li, J.-Z.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2018, 38, 2993. (in Chinese)
[7]
( 张珠, 徐希森, 李彦龙, 李家柱, 王进军, 有机化学, 2018, 38, 2993.)
[7]
(c) Wang, J.-J.; Li, J.-Z.; Li, Y.-W.; Jakus, J.; Shim, Y. K. J. Porphyrins Phthalocyanines 2010, 14, 860.
[8]
(a) Takahashi, T.; Ogasawara, S.; Shinozaki, Y.; Tamiaki, H. Bull. Chem. Soc. Jpn. 2020, 93, 467.
[8]
(b) Kozyrev, A. N.; Suresh, V.; Das, S.; Senge, M. O.; Shibata, M.; Doughertya, T. J.; Pandeya, R. K. Tetrahedron 2000, 56, 3353.
[8]
(c) Chen, Y.; Sajjad, M.; Wang, Y..; Batt, C.; Nabi, H. A.; Pandey, R. K. ACS Med. Chem. Lett. 2011, 2, 136.
[9]
(a) Zhang, Z.; Li, J.-Z.; Wang, X.-Y.; Ma, J.-H.; Wang, X.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2020, 40, 2895. (in Chinese)
[9]
( 张珠, 李家柱, 王欣悦, 马计划, 王旭, 王进军, 有机化学, 2020, 40, 2895.)
[9]
(b) Zhang, Z.; Zhao, Y.; Wang, X.-Y.; Li, J.-Z.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2021, 41, 1177. (in Chinese)
[9]
( 张珠, 赵雨, 王欣悦, 李家柱, 王进军, 有机化学, 2021, 41, 1177.)
[9]
(c) Jiang, Q.-Y.; Zhang, Z.; Liu, Y.; Yao, N.-N.; Wang, J-J. Chin. J. Org. Chem. 2017, 37, 1814. (in Chinese)
[9]
( 姜齐永, 张珠, 刘洋, 姚楠楠, 王进军, 有机化学, 2017, 37, 1814.)
[10]
(a) Wang, L.-M.; Wang, Z.; Yang, Z.; Jin, Y.-X.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2012, 32, 2154. (in Chinese)
[10]
( 王鲁敏, 王振, 杨泽, 金英学, 王进军, 有机化学, 2012, 32, 2154.)
[10]
(b) Liu, Y.; Xu, X.-S.; Li, J.-Z.; Yin, J.-G.; Qi, C.-X.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2014, 34, 552. (in Chinese)
[10]
( 刘洋, 徐希森, 李家柱, 殷军港, 祁彩霞, 王进军, 有机化学, 2014, 34, 552.)
[10]
(c) Gao, N.; Li, J.-Z.; Li, Y.-L.; Wang, Z.; Wang, J.-J. Chin. Chem. Lett. 2016, 27, 789.
[10]
(d) Wu, H.-Q.; Wang, X.-M.; Liu, Y.; Zhao, Y.; Shim, Y.-K.; Yoon, I.; Xu, X.-M.; Li, J.-Z. Bull. Korean Chem. Soc. 2020, 41, 504.
[11]
(a) Wang, L.-M.; Wang, P.; Liu, C.; Jin, Y.-X.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2012, 32, 1700. (in Chinese)
[11]
( 王鲁敏, 王朋, 刘超, 金英学, 王进军, 有机化学, 2012, 32, 1700.)
[11]
(b) Ji, J.-Y.; Yin, J.-G.; Zhang, Q.; Liu, C.; Qi, C.-X.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2014, 34, 2047. (in Chinese)
[11]
( 纪建业, 殷军港, 张千, 刘超, 祁彩霞, 王进军, 有机化学, 2014, 34, 2047.)
[11]
(c) Shoji, S.; Nomura, Y.; Tamiaki, H. Tetrahedron 2020, 76, 131130.
[12]
(a) Li, J.-Z.; Zhang, P.; Yao, N.-N.; Zhao, L.-L.; Wang, J.-J.; Shim, Y.-K. Tetrahedron Lett. 2014, 55, 1086.
[12]
(b) Wang, J.-J.; Li, J.-Z.; Jakus., J.; Shim, Y. K. J. Porphyrins Phthalocyanines 2012, 16, 122.
[12]
(c) Takahashi, T.; Ogasawara, S.; Shinozaki, Y.; Tamiaki, H. Bull. Chem. Soc. Jpn. 2020, 93, 467.
[13]
(a) Li, J.; He, N.; Liu, Y.; Zhang, Z.; Zhang, X.; Han, X.; Gai, Y.; Liu, Y.; Yin, J.; Wang, J. Dyes Pigm. 2017, 146, 189.
[13]
(b) Nyman, E. S.; Hynninen, P. H. J. Photochem. Photobiol. B 2004, 73, 1.
[14]
(a) Wang, P. M.S. Thesis, Yantai University, Yantai, 2009. (in Chinese)
[14]
( 王朋, 硕士论文, 烟台大学, 烟台, 2009.)
[14]
(b) Yang, X.-Y.; Yin, J.-G.; Jin, Y.-X.; Qi, C.-X.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2014, 34, 2279. (in Chinese)
[14]
( 杨晓英, 殷军港, 金英学, 祁彩霞, 王进军, 有机化学, 2014, 34, 2279.)
[14]
(c) Zhang, Z.; jiang, Q.-Y.; Zhang, Q.; Wu, J.; Wang, J.-J. Chin. J. Org. Chem. 2015, 35, 1929. (in Chinese)
[14]
( 张珠, 姜齐永, 张千, 武进, 王进军, 有机化学, 2015, 35, 1929.)
[14]
(d) Li, Y. -L.; Li, J. Z.; Zhang, S.-G, Wang, J.-J. Simpson, D. J. J. Chin. J. Org. Chem. 2016, 36, 562. (in Chinese)
[14]
( 李彦龙, 李家柱, 张善国, 王进军, 有机化学, 2016, 36, 562.)
[15]
Smith, K. M.; Gogg, D. A.; Simpson, D. J. J. Am. Chem. Soc. 1985, 107, 4946.
[16]
Wang, J.-J.; Zhang, P.; Wang, P.; Chen, G.-L.; Li, F.-G. Chin. J. Org. Chem. 2010, 30, 1192. (in Chinese)
[16]
( 王进军, 张朋, 王朋, 陈冠龙, 有机化学, 2010, 30, 1192.)
[17]
Wang, J.-J.; Wang, P.; Li, J.-Z.; Jakus, J.; Shin, Y.-K. Bull. Korean Chem. Soc. 2011, 32, 3473.
[18]
Liu, C. M.S. Thesis, Yantai University, Yantai, 2010. (in Chinese)
[18]
( 刘超, 硕士论文, 烟台大学, 烟台, 2010.)
[19]
Mysliwiec, D.; Donnio, B.; Chmielewski, P. J.; Heinrich, B.; Stepien, M. J. Am. Chem. Soc. 2012, 134, 4822.
[20]
Tokuji. S.; Takahashi. Y.; Shinmori. H.; Shinokubo. H.; Osuka. A. Chem. Commun. 2009, 1028.
[21]
(a) Akita, M.; Hiroto, S.; Shinokubo, H. Angew. Chem., Int. Ed. 2012, 51, 2894.
[21]
(b) Chen, Y.-H.; Li, L.-G.; Pankey, R.-K. Curr. Org. Chem. 2004, 8, 1107
[22]
Li, J. Z.; Liu, Y.; Xu, X.-S.; Li, Y.-L.; Zhang, S.-G.; Toon, I.; Shim, Y. K.; Wang, J.-J.; Yin, J.-G. Org. Biomol. Chem. 2015, 13, 1992.
文章导航

/