综述与进展

氮杂环烯烃催化的有机反应

  • 赵明 ,
  • 况文程 ,
  • 王方阔
展开
  • a合肥师范学院 化学与制药工程学院 合肥 230601;
    b中国科学技术大学 化学与材料科学学院 合肥 230026

收稿日期: 2026-05-26

  修回日期: 2026-07-01

  网络出版日期: 2026-08-28

基金资助

安徽省博士后科研基金(No. 2024C834)、安徽高校自然科学研究项目(No. 2024AH040214)、合肥师范学院科研项目(No. 2024KY48)资助项目.

Organic Reactions Catalyzed by N-Heterocyclic Olefins

  • Zhao Ming ,
  • Kuang Wencheng ,
  • Wang Fangkuo
Expand
  • a College of Chemistry and Pharmaceutical Engineering, Hefei Normal University, Hefei 230601;
    b School of Chemistry and Materials Science, University of Science and Technology of China, Hefei 230026

Received date: 2026-05-26

  Revised date: 2026-07-01

  Online published: 2026-08-28

Supported by

Anhui Postdoctoral Science Foundation (No. 2024C834); the Natural Science Research Project of Anhui Educational Committee (No. 2024AH040214); the Science Research Project of Hefei Normal University (No. 2024KY48).

摘要

氮杂环烯烃, 结构类似于去氧的Breslow中间体. 由于氮原子的供电作用和杂环有效的电荷分散能力, 氮杂环烯烃的碳碳双键富电子且高度极化, 环外碳原子具有很强的碱性和亲核性. 这一特性使氮杂环烯烃可以作为配体和有机催化剂. 在氮杂环烯烃催化的有机反应方面, 取得了一系列重要研究进展. 系统梳理了氮杂环烯烃催化的有机反应, 介绍了氮杂环烯烃的碱性和亲核性以及其催化的各类有机反应.

本文引用格式

赵明 , 况文程 , 王方阔 . 氮杂环烯烃催化的有机反应[J]. 有机化学, 0 : 0 . DOI: 10.6023/cjoc202605027

Abstract

N-Heterocyclic Olefins (NHOs) are structurally comparable to the deoxy Breslow intermediates. Due to the donating property of nitrogen atoms and the effective charge dispersion ability of heterocyclic rings, the carbon-carbon double bond of N-Heterocyclic Olefins is electron-rich and highly polarized. Consequently, the exocyclic carbon atom has strong basicity and high nucleophilicity. These characteristics enable NHOs to serve as ligands and organocatalysts. A series of important advances have been made in the field of organic reactions catalyzed by NHO. This review summarizes these developments. It covers the basicity and nucleophilicity of NHOs and the various organic reactions they catalyze.

参考文献

[1] (a) Hopkinson M. N.; Richter C.; Schedler M.; Glorius F. Nature2014, 510, 485.
(b) Flanigan D. M.; Romanov-Michailidis F.; White N. A.; Rovis T. Chem. Rev.2015, 115, 9307.
(c) Chen X.-Y.; Liu Q.; Chauhan P.; Enders, D. Angew. Chem. Int. Ed.2018, 57, 3862.
(d) Zhao M.; Zhang Y.-T.; Chen J.; Zhou, L. Asian J. Org. Chem.2018, 7, 54-69.
(e) Chen X.-Y.; Gao Z.-H.; Ye, S. Acc. Chem. Res.2020, 53, 690.
(f) Mondal S.; Ghosh A.; Biju, A. T. Chem. Rec.2022, 22, e202200054.
(g) Zhao M.; Yan R.; Chen, H. Chin. J. Org. Chem.2024, 44, 2204 (in Chinese).
(赵明, 颜瑞, 陈虎, 有机化学, 2024, 44, 2204).
(h) Ling D.; Ran Y.; Yang F.; Yang X.; Wu X.; Ren S.-C.; Jin, Z. Chem. Soc. Rev.2025, 54, 8725.
[2] Kuhn N.; Bohnen H.; Kreutzberg J.; Bläser D.; Boese R.J. Chem. Soc., Chem. Commun. 1993, 1136.
[3] (a) Fürstner A.; Alcarazo M.; Goddard R.; Lehmann, C. W. Angew. Chem. Int. Ed.2008, 47, 3210.
(b) Dumrath A.; Wu X. F.; Neumann H.; Spannenberg A.; Jackstell R.; Beller, M. Angew. Chem. Int. Ed.2010, 49, 8988.
(c) Ibrahim Al-Rafia S. M.; Malcolm A. C.; Liew S. K.; Ferguson M. J.; McDonald R.; Rivard E. Chem. Commun.2011, 47, 6987.
(d) Iturmendi A.; García N.; Jaseer E. A.; Munárriz J.; Sanz Miguel P. J.; Polo V.; Iglesias M.; Oro, L. A. Dalton Trans.2016, 45, 12835.
(e) Causero A.; Elsen H.; Pahl J.; Harder, S. Angew. Chem. Int. Ed.2017, 56, 6906.
(f) Watson I. C.; Schumann A.; Yu H.; Davy E. C.; McDonald R.; Ferguson M. J.; Hering-Junghans C.; Rivard, E. Chem. Eur. J.2019, 25, 9678.
[4] Zhou H.; Lu, X. Sci. China Chem.2017, 60, 904.
[5] (a) Crocker R. D.; Nguyen, T. V. Chem. Eur. J.2016, 22, 2208.
(b) Roy, M. M. D.; Rivard, E.Acc. Chem. Res. 2017, 50, 2017.
(c) Liang Q.; Song D. Dalton Trans.2022, 51, 9191.
(d) G M.; Sharma D.; Dandela R.; Dhayalan, V. Chem. Eur. J.2023, 29, e202302106.
(e) Maji S.; P S.; Hansmann M. M.; Mandal, S. K. Angew. Chem. Int. Ed.2026, 65, e20101.
[6] (a) Wang N.; Xu J.; Lee, J. K. Org. Biomol. Chem.2018, 16, 8230.
(b) Zhu B.; Woyciechowski R.; Hübner E. G.; Lederle F.; Schmidt A. Org. Lett.2025, 27, 5572.
[7] Wang Z.; Niu Q.-H.; Xue X.-S.; Ji, P. J. Org. Chem.2020, 85, 13204.
[8] Li Z.; Ji P.; Cheng, J.-P. J. Org. Chem.2021, 86, 2974.
[9] Bordwell, F. G. Acc. Chem. Res.1988, 21, 456.
[10] Li Z.; Li X.; Cheng, J.-P. J. Org. Chem.2017, 82, 9675.
[11] Schuldt R.; Kästner J.; Naumann, S. J. Org. Chem.2019, 84, 2209.
[12] Maji B.; Horn M.; Mayr, H. Angew. Chem. Int. Ed.2012, 51, 6231.
[13] Wang Y.-B.; Wang Y.-M.; Zhang W.-Z.; Lu, X.-B. J. Am. Chem. Soc.2013, 135, 11996.
[14] Li W.; Yang N.; Lyu, Y. J. Org. Chem.2016, 81, 5303.
[15] Yan Z.-E.; Huo R.-P.; Guo L.-h.; Zhang, X. J. Mol. Model.2016, 22, 94.
[16] Zhou H.; Wang G.-X.; Lu, X.-B. Asian J. Org. Chem.2017, 6, 1264.
[17] Wang Y.-B.; Sun D.-S.; Zhou H.; Zhang W.-Z.; Lu X.-B.Green Chem. 2015, 17, 4009.
[18] Saptal V. B.; Bhanage B. M.ChemSusChem 2016, 9, 1980.
[19] Maji S.; Das A.; Mandal, S. K. Chem. Sci.2021, 12, 12174.
[20] (a) Davies S. G.; Fletcher A. M.; Roberts P. M.; Thomson, J. E. Eur. J. Org. Chem.2019, 2019, 5093.
(b) Lin X.-F.; Li Y.; Ma, D.-W. Chin. J. Chem.2004, 22, 932.
[21] Lu C.; Qiu Z.; Zhu Y.; Lin B.-L. Sci. Bull.2019, 64, 723.
[22] Maji S.; Saha M.; Sinha S.; Majumder P.; Mandal, S. K. Org. Lett.2025, 27, 4146.
[23] Maji S.; Das A.; Bhatt M. M.; Mandal, S. K. Nat. Catal.2024, 7, 375.
[24] Mandal P.; Logdi R.; Maji S.; Mandal S. K.; Tiwari, A. K. ACS Catal.2025, 15, 18688.
[25] Kaya U.; Tran U. P. N.; Enders D.; Ho J.; Nguyen, T. V. Org. Lett.2017, 19, 1398.
[26] (a) Yang J.; Tilley, T. D. Angew. Chem. Int. Ed.2010, 49, 10186.
(b) Zhao Q.; Curran D. P.; Malacria M.; Fensterbank L.; Goddard J. P.; Lacôte, E. Chem. Eur. J.2011, 36, 9911.
[27] Hering-Junghans C.; Watson I. C.; Ferguson M. J.; McDonald R.; Rivard E. Dalton Trans.2017, 46, 7150.
[28] Zhang Z.; Huang S.; Huang L.; Xu X.; Zhao H.; Yan, X. J. Org. Chem.2020, 85, 12036.
[29] Blümel M.; Noy J.-M.; Enders D.; Stenzel M. H.; Nguyen, T. V. Org. Lett.2016, 18, 2208.
[30] Blümel M.; Crocker R. D.; Harper J. B.; Enders D.; Nguyen, T. V. Chem. Commun.2016, 52, 7958.
[31] (a) Wang S.; Zhang C.; Li D.; Zhou Y.; Su Z.; Feng X.; Dong, S. Sci. China Chem.2023, 66, 147.
(b) Wang, S. J.; Feng, X. M.; Dong, S. X. In Electronic Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis, Wiley, New York, 2025.
[32] Wang S.; Yang J.; Zeng H.; Zhou Y.; Wang F.; Feng X.; Dong S. Org. Lett.2023, 25, 7247.
[33] Peixoto D.; Malta G.; Cruz H.; Barroso S.; Carvalho A. L.; Ferreira L. M.; Branco, P. S. J. Org. Chem.2019, 84, 3793.
[34] Li C.; Zhao W.; He J.; Zhang Y. Chem. Commun.2019, 55, 12563.
[35] (a) Wang X.-N.; Shen L.-T.; Ye S. Chem. Commun.2011, 47, 8388.
(b) Wang X.-N.; Shen L.-T.; Ye S. Org. Lett.2011, 13, 6382.
[36] Jia Y.-B.; Wang Y.-B.; Ren W.-M.; Xu T.; Wang J.; Lu X.-B.Macromolecules 2014, 47, 1966.
[37] Jia Y.-B.; Ren W.-M.; Liu S.-J.; Xu T.; Wang Y.-B.; Lu, X.-B. ACS Macro Lett.2014, 3, 896.
[38] Zhang P.; Zhou H.; Lu X.-B. Macromolecules2019, 52, 4520.
[39] ang Q.; Zhao W.; Zhang S.; He J.; Zhang Y.; Chen, E. Y. X. ACS Catal.2018, 8, 3571.
[40] Zhao W.; Wang Q.; He J.; Zhang Y. Polym. Chem.2019, 10, 4328.
[41] Wang H.; Wang Q.; He J.; Zhang Y. Polym. Chem.2019, 10, 3597.
[42] Clarke R. W.; McGraw M. L.; Gowda R. R.; Chen, E. Y. X. Macromolecules2020, 53, 640.
[43] Zhao W.; Li F.; Li C.; He J.; Zhang Y.; Chen, C. Angew. Chem. Int. Ed.2021, 60, 24306.
[44] Naumann S.; Thomas A. W.; Dove, A. P. Angew. Chem. Int. Ed.2015, 54, 9550.
[45] Al Ghamdi M.; Cavallo L.; Falivene, L. J. Phys. Chem. C2017, 121, 2730.
[46] Walther P.; Krauß A.; Naumann, S. Angew. Chem. Int. Ed.2019, 58, 10737.
[47] Haug I.; Reitz J.; Ziane C.; Buchmeiser M. R.; Hansmann M. M.; Naumann, S. Macromol. Rapid Commun.2024, 45, 2300716.
[48] Zhou L.; Wang Z.; Xu G.; Yang R.; Yan H.; Hao X.-Q.; Wang, Q. Eur. Polym. J.2020, 140, 110046.
[49] Naumann S.; Thomas A. W.; Dove, A. P. ACS Macro Lett.2016, 5, 134.
[50] Wang Q.; Zhao W.; He J.; Zhang Y.; Chen, E. Y. X. Macromolecules2017, 50, 123.
[51] Walther P.; Naumann S. Macromolecules2017, 50, 8406.
[52] Zhou L.; Xu G.; Mahmood Q.; Lv C.; Wang X.; Sun X.; Guo K.; Wang Q. Polym. Chem.2019, 10, 1832.
[53] Zhou L.; Wang Z.; Xu G.; Lv C.; Wang Q. Polym. Chem.2021, 12, 1806.
[54] Rajendran N. M.; Lu Q.; Bouffard, J. Chem. Eur. J.2024, 30, e202303358.
[55] Biju A. T.; Padmanaban M.; Wurz N. E.; Glorius, F. Angew. Chem. Int. Ed.2011, 50, 8412.
[56] Matsuoka S.-i.; Ota Y.; Washio A.; Katada A.; Ichioka K.; Takagi K.; Suzuki M. Org. Lett.2011, 13, 3722.
[57] Schedler M.; Wurz N. E.; Daniliuc C. G.; Glorius F. Org. Lett.2014, 16, 3134.
[58] Mandal D.; Chandra S.; Neuman N. I.; Mahata A.; Sarkar A.; Kundu A.; Anga S.; Rawat H.; Schulzke C.; Mote K. R.; Sarkar B.; Chandrasekhar V.; Jana, A. Chem. Eur. J.2020, 26, 5951.
文章导航

/