综述与进展

手性膦小分子催化不对称反应的研究进展

  • 唐谦 ,
  • 涂爱平 ,
  • 邓真真 ,
  • 胡梦莹 ,
  • 钟为慧
展开
  • 浙江工业大学药学院 绿色制药技术与装备教育部重点实验室 杭州 310014

收稿日期: 2012-10-13

  修回日期: 2012-12-11

  网络出版日期: 2012-12-13

基金资助

国家自然科学基金(Nos. 21076194 & 21276238 )资助项目.

Progress in Enantioselective Phosphine Organocatalysis

  • Tang Qian ,
  • Tu Aiping ,
  • Deng Zhenzhen ,
  • Hu Mengying ,
  • Zhong Weihui
Expand
  • Key Laboratory for Green Pharmaceutical Technologies and Related Equipment of Ministry of Education, College of Pharmaceutical Sciences, Zhejiang University of Technology, Hangzhou 310014

Received date: 2012-10-13

  Revised date: 2012-12-11

  Online published: 2012-12-13

Supported by

Project supported by the National Natural Science Foundation of China (Nos. 21076194 & 21276238).

摘要

手性膦小分子催化的不对称反应是目前研究的热点之一, 该类反应具有反应时间短、条件温和、催化活性高、环境友好等优点, 符合绿色化学发展方向. 对手性膦小分子催化的不对称Morita-Baylis-Hillman反应、Morita-Baylis-Hillman加成物的烯丙基位立体选择性取代反应、环加成反应、酯化反应, γ-加成反应以及其它重要的不对称反应进行简要的评述.

本文引用格式

唐谦 , 涂爱平 , 邓真真 , 胡梦莹 , 钟为慧 . 手性膦小分子催化不对称反应的研究进展[J]. 有机化学, 2013 , 33(05) : 954 -970 . DOI: 10.6023/cjoc201210017

Abstract

Enantioselective phosphine organocatalysis has been a research frontier in the field of asymmetric catalysis. The comparable advantages, including short reaction time, mild reaction conditions, high catalytic activity, and environment benign, render the organocatalytic reaction to meet the development direction of green chemistry. This paper briefly reviews the recent advances in the development of chiral phosphine-catalyzed asymmetric reactions, such as Morita-Baylis-Hillman reaction, the asymmetric allylic substitution of Morita-Baylis-Hillman adducts, cycloaddition, esterification reaction, γ-addition reaction and other asymmetric reaction.

参考文献

[1] (a) Yao, D.-M.; Tian, F.-T.; Zhang, W.-B. Chin. J. Org. Chem. 2011, 31, 505 (in Chinese).
(姚冬梅, 田丰涛, 张万斌, 有机化学, 2011,31, 505.)
(b) Yu, H.-W.; Guan, M.; Tong, Q.-S.; Jia, L.; Jin, Z.-L.; Shi, J.-C. Chin. J. Org. Chem. 2011, 31, 1100 (in Chinese).
(于宏伟, 官旻, 童庆松, 贾莉, 金子林, 施继成, 有机化学, 2011, 31, 1100.)
(c) Zhang, Y.; Yi, T.; Wang, K.; Fu, H.-Y.; Chen, H.; Li, R.-X. Chin. J. Org. Chem. 2012, 32, 790 (in Chinese).
(张愚, 易韬, 王堃, 付海燕, 陈华, 李瑞祥, 有机化学, 2012, 32, 790.)
(d) Fernandez-Perez, H.; Etayo, P.; Panossian, A.; Vidal-Ferran, A. Chem. Rev. 2011, 111, 2119.
[2] Dalko, P. I.; Moisan, L. Angew. Chem., Int. Ed. 2004, 43, 5138.
[3] Fu, B.; Xiao, Y.-M.; Li, N. Chin. J. Org. Chem. 2006, 26, 899 (in Chinese).
(傅滨, 肖玉梅, 李楠, 有机化学, 2006, 26, 899.)
[4] Methot, J. L.; Roush, W. R. Adv. Synth. Catal. 2004, 346, 1035.
[5] Marinetti, A.; Voituriez, A. Synlett 2010, 174.
[6] Hayase, T.; Shibata, T.; Soai, K.; Wakatsuki, Y. Chem. Commun. 1998, 1271.
[7] (a) Shi, M.; Chen, L. H. Chem. Commun. 2003, 1310.
(b) Wei, Y.; Shi, M. Acc. Chem. Res. 2010, 43, 1005.
[8] Liu, Y. H.; Chen, L. H.; Shi, M. Adv. Synth. Catal. 2006, 348, 973
[9] Matsui, K.; Takizawa, S.; Sasai, H. Synlett 2006, 761.
[10] Ito, K.; Nishida, K.; Gotanda, T. Tetrahedron Lett. 2007, 48, 6147.
[11] (a) Shi, M.; Chen, L. H.; Teng, W. D. Adv. Synth. Catal. 2005, 347, 1781.
(b) Liu, Y. H.; Shi, M. Adv. Synth. Catal. 2008, 350, 122.
[12] (a) Shi, M.; Li, C. Q. Tetrahedron: Asymmetry 2005, 16, 1385.
(b) Lei, Z. Y.; Ma, G. N.; Shi. M. Eur. J. Org. Chem. 2008, 3817.
(c) Lei, Z. Y.; Liu, X. G.; Shi, M. Zhao, M. X. Tetrahedron: Asymmetry 2008, 19, 2058.
[13] (a) Shi, Y. L.; Shi, M. Adv. Synth. Catal. 2007, 349, 2129.
(b) Qi, M. J.; Ai, T.; Shi, M.; Li, G. G. Tetrahedron 2008, 64, 1181.
(c) Guan, X. Y.; Jiang, Y. Q.; Shi, M. Eur. J. Org. Chem. 2008, 2150.
[14] Garnier, J. M.; Anstiss, C.; Liu, F. Adv. Synth. Catal. 2009, 351, 331.
[15] Takizawa, S.; Inoue, N.; Hirata, S.; Sasai, H. Angew. Chem., Int. Ed. 2010, 49, 9725.
[16] Gong, J. J.; Yuan, K.; Wu, X. Y. Tetrahedron: Asymmetry 2009, 20, 2117.
[17] Zhong, F. R.; Wang, Y. Q.; Han, X. Y.; Huang, K. W.; Lu, Y. X. Org. Lett. 2011, 13, 1310.
[18] Han, X. Y.; Wang, Y. Q.; Zhong, F. R.; Lu, Y. X. Org. Biomol. Chem. 2011, 9, 6734.
[19] (a) Yuan, K.; Zhang, L.; Song, H. L.; Hu, Y. J.; Wu, X. Y. Tetrahedron Lett. 2008, 49, 6262.
(b) Yuan, K.; Song, H. L.; Hu, Y. J.; Wu, X. Y. Tetrahedron 2009, 65, 8185.
[20] Wang, C. C.; Wu, X. Y. Tetrahedron 2011, 67, 2974.
[21] (a) Galliford, C. V.; Scheidt, K. A. Angew. Chem., Int. Ed. 2007, 46, 8748.
(b) Peddibhotla, S. Curr. Bioact. Compd. 2009, 5, 20.
[22] Qian, J. Y.; Wang, C. C.; Sha, F.; Wu, X. Y. RSC Adv. 2012, 2, 6042.
[23] Song, H. L.; Yuan, K.; Wu, X. Y. Chem. Commun. 2011, 47, 1012.
[24] Pereira, S. I.; Adrio, J.; Silva, A..; Carretero, J. C. J. Org. Chem. 2005, 70, 10175.
[25] Rios, R. Catal. Sci. Technol. 2012, 2, 267.
[26] (a) Cho, C. W.; Kong, J. R.; Krische, M. J. Org. Lett. 2004, 6, 1337.
(b) Cho, C. W.; Krische, M. J. Angew. Chem., Int. Ed. 2004, 43, 6689.
[27] Zhang, T. Z.; Dai, L. X.; Hou, X. L. Tetrahedron: Asymmetry 2007, 18, 1990.
[28] Jiang, Y. Q.; Shi, Y. L.; Shi, M. J. Am. Chem. Soc. 2008, 130, 7202.
[29] Ma, G. N.; Cao, S. H.; Shi, M. Tetrahedron: Asymmetry 2009, 20, 1086.
[30] Yang, Y. L.; Pei, C. K.; Shi, M. Org. Biomol. Chem. 2011, 9, 3349.
[31] Deng, H. P.; Shi, M. Eur. J. Org. Chem. 2012, 183.
[32] Zhong, F. R.; Luo, J.; Chen, G. Y.; Dou, X. W.; Lu, X. Y. J. Am. Chem. Soc. 2012, 134, 10222.
[33] Mondal, M.; Ibrahim, A. A.; Wheeler, K. A.; Kerrigan, N. J. Org. Lett. 2010, 12, 1664.
[34] Zhao, Q. Y.; Lian, Z.; Wei, Y.; Shi, M. Chem. Commun. 2012, 48, 1724.
[35] Zhang, C. M.; Lu, X. Y. J. Org. Chem. 1995, 60, 2906.
[36] Zhu, G. X.; Chen, Z. G.; Jiang, Q. Z.; Xiao, D. M.; Cao, P.; Zhang, X. M. J. Am. Chem. Soc. 1997, 119, 3836.
[37] Wilson, J. E.; Fu, G. C. Angew. Chem., Int. Ed. 2006, 45, 1426.
[38] (a) Voituriez, A.; Panossian, A.; Fleury-Brégeot, N.; Retailleau, P.; Marinetti, A. J. Am. Chem. Soc. 2008, 130, 14030.
(b) Voituriez, A.; Panossian, A.; Fleury-Brégeot, N.; Retailleau, P.; Marinetti, A. Adv. Synth. Catal. 2009, 351, 1968.
[39] Pinto, N.; Neel, M.; Panossian, A.; Retailleau, P.; Frison, G.; Voituriez, A.; Marinetti, A. Chem. Eur. J. 2010, 16, 1033.
[40] Schuler, M.; Voituriez, A.; Marinetti, A. Tetrahedron: Asymmetry 2010, 21, 1569.
[41] Voituriez, A.; Pinto, N.; Neel, M.; Retailleau, P.; Marinetti, A. Chem. Eur. J. 2010, 16, 12541.
[42] Neel, M.; Gouin, J.; Voituriez, A.; Marinetti, A. Synthesis 2011, 2003.
[43] Fleury-Brégeot, N.; Jean, L.; Retailleau, P.; Marinetti, A. Tetrahedron 2007, 63, 11920.
[44] Andrews, I. P.; Kwon, O. Chem. Sci. 2012, 3, 2510.
[45] Wang, Q. G.; Zhu, S. F.; Ye, L. W.; Zhou, C. Y.; Sun, X. L.; Tang, Y.; Zhou, Q. L. Adv. Synth. Catal. 2010, 352, 1914.
[46] Wallace, D. J.; Sidda, R. L.; Reamer, R. A. J. Org. Chem. 2007, 72, 1051.
[47] Sampath, M.; Loh, T. P. Chem. Commun. 2009, 1568.
[48] Sampath, M.; Loh, T. P. Chem. Sci. 2010, 1, 739.
[49] Jean, L.; Marinetti, A. Tetrahedron Lett. 2006, 47, 2141.
[50] Tan, B.; Candeias, N. R.; Barbas III, C. F. J. Am. Chem. Soc. 2011, 133, 4672.
[51] Wang, Y.; Liu, L.; Zhang, T.; Zhong, N. J.; Wang, D.; Chen, Y. J. J. Org. Chem. 2012, 77, 4143.
[52] Cowen, B. J.; Miller, S. J. J. Am. Chem. Soc. 2007, 129, 10988.
[53] Xiao, H.; Chai, Z.; Zheng, C. W.; Yang, Y. Q.; Liu, W.; Zhang, J. K.; Zhao, G. Angew. Chem. 2010, 122, 4569.
[54] (a) Han, X. Y.; Wang, Y. Q.; Zhong, F. R.; Lu, Y. X. J. Am. Chem. Soc. 2011, 133, 1726.
(b) Han, X. Y.; Wang, S. X.; Zhong, F. R.; Lu, Y. X. Synthesis 2011, 1859.
(c) Zhao, Q. Y.; Han, X. Y.; Wei, Y.; Shi, M.; Lu, Y. X. Chem. Commun. 2012, 48, 970.
[55] Fang, Y. Q.; Jacobsen, E. N. J. Am. Chem. Soc. 2008, 130, 5660.
[56]
[56] Han, X. Y.; Zhong, F. R.; Wang, Y. Q.; Lu, Y. X. Angew. Chem., Int. Ed. 2012, 51, 767.
[57] Zhong, F. R.; Han, X. Y.; Wang, Y. Q.; Lu, Y. X. Angew. Chem., Int. Ed. 2011, 50, 7837.
[58] (a) Deng, H. P.; Wei, Y.; Shi, M. Adv. Synth. Catal. 2012, 354, 783.
(b) Deng, H. P.; Wang, D.; Wei, Y.; Shi, M. Beilstein J. Org. Chem. 2012, 8, 1098.
[59] Zhong, F. R.; Chen, G. Y.; Han, X. Y.; Yao, W. J.; Lu, Y. X. Org. Lett. 2012, 14, 3764.
[60] Zhu, X. F.; Lan, J.; Kwon, O. J. Am. Chem. Soc. 2003, 125, 4716.
[61] Wurz, R. P.; Fu, G. C. J. Am. Chem. Soc. 2005, 127, 12234.
[62] Xiao, H.; Chai, Z.; Wang, H. F.; Wang, X. W.; Cao, D. D.; Liu, W.; Lu, Y. P.; Yang, Y. Q.; Zhao, G. Chem. Eur. J. 2011, 17, 10562.
[63] Zhong, F. R.; Han, X. Y.; Wang, Y. Q.; Lu, Y. X. Chem. Sci. 2012, 3, 1231.
[64] Jin, Z. C.; Yang, R. J.; Tiwari, B.; Ganguly, R.; Chi, Y. G. Org. Lett. 2012, 14, 3226.
[65] Shi, Z. G.; Yu, P. Y.; Loh, T. P.; Zhong, G. F. Angew. Chem., Int. Ed. 2012, 51, 1.
[66] (a) Vedejs, E.; Diver, S. T. J. Am. Chem. Soc. 1993, 115, 3358. |
(b) Vedejs, E.; Daugulis, O.; Diver, S. T. J. Org. Chem. 1996, 61, 430.
[67] (a) Vedejs, E.; Daugulis, O. J. Am. Chem. Soc. 1999, 121, 5813.
(b) Vedejs, E.; MacKay, J. A. Org. Lett. 2001, 3, 535.
(c) MacKay, J. A.; Vedejs, E. J. Org. Chem. 2004, 69, 6934.
[68] Vedejs, E.; Rozners, E. J. Am. Chem. Soc. 2001, 123, 2428.
[69] Vedejs, E.; Daugulis, O.; Tuttle, N. J. Org. Chem. 2004, 69, 1389.
[70] (a) Shaw, S. A.; Aleman, P.; Vedejs, E. J. Am. Chem. Soc. 2003, 125, 13368.
(b) Shaw, S. A.; Aleman, P.; Christy, J.; Kampf, J. W.; Va, P.; Vedejs, E. J. Am. Chem. Soc. 2006, 128, 925.
[71] (a) Smith, S. W.; Fu, G. C. J. Am. Chem. Soc. 2009, 131, 14231.
(b) Chung, Y. K.; Fu, G. C. Angew. Chem., Int. Ed. 2009, 48, 2225.
(c) Sinisi, R.; Sun, J. W.; Fu, G. C. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 2010, 107, 20652.
[72] (a) Sun, J. W.; Fu, G. C. J. Am. Chem. Soc. 2010, 132, 4568.
(b) Fujiwara, Y. J.; Sun, J. W.; Fu, G. C. Chem. Sci. 2011, 2, 2196.
[73] Seidel, F.; Gladysz, J. Synlett 2007, 986.
[74] Gong, J. J.; Li, T. Z.; Pan, K.; Wu, X. Y. Chem. Commun. 2011, 47, 1491.
[75] Ibrahim, A. A.; Harzmann, G. D.; Kerrigan, N. J. J. Org. Chem. 2009, 74, 1777.
[76] Mita, T.; Jacobsen, E. N. Synlett 2009, 1680.
文章导航

/