聚集诱导发光材料用于肿瘤光学诊疗
收稿日期: 2024-03-31
修回日期: 2024-06-19
网络出版日期: 2024-07-02
基金资助
国家自然科学基金(52122317); 国家自然科学基金(22175120); 国家自然科学基金(22307080); 深圳市科技发展基金(RCBS20221008093224016); 深圳市科技发展基金(JCYJ20220531101201003); 深圳市科技发展基金(JCYJ20190808153415062); 深圳市科技发展基金(20220809130438001); 深圳市科技发展基金(JSGG20220606141800001); 深圳市科技发展基金(JCYJ20200109110608167); 及广东省基础与应用基础研究基金(2023A1515010558)
Aggregation-Induced Emission Materials for Tumor Phototheranostics
Received date: 2024-03-31
Revised date: 2024-06-19
Online published: 2024-07-02
Supported by
National Natural Science Foundation of China(52122317); National Natural Science Foundation of China(22175120); National Natural Science Foundation of China(22307080); Developmental Fund for Science and Technology of Shenzhen Government(RCBS20221008093224016); Developmental Fund for Science and Technology of Shenzhen Government(JCYJ20220531101201003); Developmental Fund for Science and Technology of Shenzhen Government(JCYJ20190808153415062); Developmental Fund for Science and Technology of Shenzhen Government(20220809130438001); Developmental Fund for Science and Technology of Shenzhen Government(JSGG20220606141800001); Developmental Fund for Science and Technology of Shenzhen Government(JCYJ20200109110608167); Guangdong Basic and Applied Basic Research Fund(2023A1515010558)
黄伟庚 , 高翼亭 , 孙妍 , 燕鼎元 , 王东 , 唐本忠 . 聚集诱导发光材料用于肿瘤光学诊疗[J]. 有机化学, 2024 , 44(8) : 2413 -2424 . DOI: 10.6023/cjoc202403059
In recent years, aggregation-induced emission (AIE) materials have attracted much attention in the field of tumour treatment due to their excellent attributes of aggregation-enhanced theranostics. The AIE materials can dissipate the excited state energy through different energy relaxation pathways to generate reactive oxygen species or heat, which can be used for imaging-guided tumour phototherapy. The research progress of AIE materials for tumor phototheranostics is systematically summarized according to the different excitation modes, specifically photogenic excitation (including the use of white light, 660, 808, 980 or 1064 nm lasers), chemical excitation, ultrasonic excitation and X-ray excitation. In addition, the advantages and limitations of each excitation energy source are briefly discussed.
| [1] | Siegel, R. L.; Miller, K. D.; Wagle, N. S.; Jemal, A. Ca-Cancer J. Clin. 2023, 73, 17. |
| [2] | Lammers, T.; Aime, S.; Hennink, W. E.; Storm, G.; Kiessling, F. Acc. Chem. Res. 2011, 44, 1029. |
| [3] | Kumar, R.; Shin, W. S.; Sunwoo, K.; Kim, W. Y.; Koo, S.; Bhuniya, S.; Kim, J. S. Chem. Soc. Rev. 2015, 44, 6670. |
| [4] | Tiwari, S. P. Int. J. Healthcare Med. Sci. 2022, 6, 12114. |
| [5] | Cai, X.; Liu, B. Angew. Chem., Int. Ed. 2020, 59, 9868. |
| [6] | Feng, G.; Zhang, G.-Q.; Ding, D. Chem. Soc. Rev. 2020, 49, 8179. |
| [7] | Zhang, S.; Xu, B.; Elsayed, M.; Nan, F.; Liang, W.; Valley, J. K.; Liu, L.; Huang, Q.; Wu, M. C.; Wheeler, A. R. Chem. Soc. Rev. 2022, 51, 9203. |
| [8] | Xu, H.; Han, P.-B.; Qin, A.-J.; Tan, B.-Z. Acta Chim. Sinic. 2023, 81, 1420 (in Chinese). |
| [8] | (徐赫, 韩鹏博, 秦安军, 唐本忠, 化学学报, 2023, 81, 1420.) |
| [9] | Chen, C.; Ou, H.; Liu, R.; Ding, D. Adv. Mater. 2019, 32, 1806331. |
| [10] | Wu, J.; Wang, X.; Wang, Q.; Lou, Z.; Li, S.; Zhu, Y.; Qin, L.; Wei, H. Chem. Soc. Rev. 2019, 48, 1004. |
| [11] | Gui, Y.; Chen, K.; Sun, Y.; Tan, Y.; Luo, W.; Zhu, D.; Xiong, Y.; Yan, D.; Wang, D.; Tang, B. Z. Chin. J. Chem. 2023, 41, 1249. |
| [12] | Pratihar, S.; Bhattacharyya, A.; Prasad, E. J. Photochem. Photobiol., A 2020, 396, 112458. |
| [13] | Wang, D.; Lee, M. M. S.; Xu, W.; Kwok, R. T. K.; Lam, J. W. Y.; Tang, B. Z. Theranostic. 2018, 8, 4925. |
| [14] | Zhan, R.; Pan, Y.; Manghnani, P. N.; Liu, B. Macromol. Biosci. 2017, 17, 1600433. |
| [15] | Luo, J.; Xie, Z.; Lam, J. W. Y.; Cheng, L.; Tang, B. Z.; Chen, H.; Qiu, C.; Kwok, H. S.; Zhan, X.; Liu, Y.; Zhu, D. Chem. Commun. 2001, 18, 1740. |
| [16] | Tu, Y.; Zhao, Z.; Lam, J. W. Y.; Tang, B. Z. Natl. Sci. Rev. 2021, 8, nwaa260. |
| [17] | Zhao, Y.; Chen, P.-P.; Li, G.-N.; Niu, Z.-G.; Wang, E.-J. Chin. J. Org. Chem. 2023, 43, 2156 (in Chinese). |
| [17] | (赵洋, 陈盼盼, 李高楠, 钮智刚, 王恩举, 有机化学, 2023, 43, 2156.) |
| [18] | Li, P.; He, X.; Li, Y.; Lam, J. W. Y.; Kwok, R. T. K.; Wang, C. C.; Xia, L. G.; Tang, B. Z. Eur. J. Nucl. Med. Mol. Imagin. 2022, 49, 2560. |
| [19] | Kang, M.; Zhang, Z.; Song, N.; Li, M.; Sun, P.; Chen, X.; Wang, D.; Tang, B. Z. Aggregat. 2020, 1, 80. |
| [20] | Yang, L.; Wang, X.; Zhang, G.; Chen, X.; Zhang, G.; Jiang, J. Nanoscal. 2016, 8, 17422. |
| [21] | Lu, B.; Wang, L.; Tang, H.; Cao, D. J. Mater. Chem. B 2023, 11, 4600. |
| [22] | Wang, C.; Wang, Z.; Chen, S.; Cui, P.; Qiu, L.; Zhou, S.; Jiang, H.; Jiang, P.; Wang, J. Macromol. Rapid Commun. 2021, 42, 2100264. |
| [23] | Zhang, Z.; Xu, W.; Kang, M.; Wen, H.; Guo, H.; Zhang, P.; Xi, L.; Li, K.; Wang, L.; Wang, D.; Tang, B. Z. Adv. Mater. 2020, 32, 2003210. |
| [24] | Feng, G.; Liu, B. Acc. Chem. Res. 2018, 51, 1404. |
| [25] | Zhang, Z.; Kang, M.; Tan, H.; Song, N.; Li, M.; Xiao, P.; Yan, D.; Zhang, L.; Wang, D.; Tang, B. Z. Chem. Soc. Rev. 2022, 51, 1983. |
| [26] | Zeng, Z.; Wang, Y.; Xie, Y. M.; Zhu, Z.; Yang, Y.; Ma, Y.; Hao, X.; Lee, C. S.; Cheng, Y.; Tsang, S. W. Small Method. 2023, 8, 2300899. |
| [27] | Zhao, Y.-Q.; Zhang, X.; Yang, Y.-R.; Zhu, L.-P.; Zhou, Y. Acta Chim. Sinic. 2024, 82, 265 (in Chinese). |
| [27] | (赵玉强, 张霞, 杨芸如, 朱立平, 周莹, 化学学报, 2024, 82, 265.) |
| [28] | Sun, Y.; Tan, Y.; Yan, D.; Gui, Y.; Luo, W.; Zhu, D.; Wang, D.; Tang, B. Z. WIREs Nanomed. Nanobiotechnol. 2023, 15, e1906. |
| [29] | Zhang, T.; Pan, Y.; Suo, M.; Lyu, M.; Lam, J. W. Y.; Jin, Z.; Ning, S.; Tang, B. Z. Adv. Sci. 2023, 10, 2304042. |
| [30] | Hananya, N.; Shabat, D. ACS Cent. Sci. 2019, 5, 949. |
| [31] | Liang, S.; Hu, D.; Li, G.; Gao, D.; Li, F.; Zheng, H.; Pan, M.; Sheng, Z. Sci. Bull. 2022, 67, 2316. |
| [32] | Pei, P.; Chen, Y.; Sun, C.; Fan, Y.; Yang, Y.; Liu, X.; Lu, L.; Zhao, M.; Zhang, H.; Zhao, D.; Liu, X.; Zhang, F. Nat. Nanotechnol. 2021, 16, 1011. |
| [33] | Gui, C.; Zhao, E.; Kwok, R. T. K.; Leung, A. C. S.; Lam, J. W. Y.; Jiang, M.; Deng, H.; Cai, Y.; Zhang, W.; Su, H.; Tang, B. Z. Chem. Sci. 2017, 8, 1822. |
| [34] | Meng, Z.; Chen, Z.; Lu, G.; Dong, X.; Dai, J.; Lou, X.; Xia, F. Int. J. Nanomed. 2022, 17, 6607. |
| [35] | Zhang, Z.; Xu, W.; Xiao, P.; Kang, M.; Yan, D.; Wen, H.; Song, N.; Wang, D.; Tang, B. Z. ACS Nan. 2021, 15, 10689. |
| [36] | Xiong, W.; Wang, L.; Chen, X.; Tang, H.; Cao, D.; Zhang, G.; Chen, W. J. Mater. Chem. B 2020, 8, 5234. |
| [37] | Wang, D.; Lee, M. M. S.; Shan, G.; Kwok, R. T. K.; Lam, J. W. Y.; Su, H.; Cai, Y.; Tang, B. Z. Adv. Mater. 2018, 30, 1802105. |
| [38] | Chen, X.; Niu, N.; Li, D.; Zhang, Z.; Zhuang, Z.; Yan, D.; Li, J.; Zhao, Z.; Wang, D.; Tang, B. Z. Adv. Funct. Mater. 2022, 33, 2211571. |
| [39] | Song, S.; Zhao, Y.; Kang, M.; Zhang, Z.; Wu, Q.; Fu, S.; Li, Y.; Wen, H.; Wang, D.; Tang, B. Z. Adv. Funct. Mater. 2021, 31, 2107545. |
| [40] | Chen, P.; Zhang, G.; Li, J.; Ma, L.; Zhou, J.; Zhu, M.; Li, S.; Wang, Z. Chem. Res. Chin. Univ. 2024, 40, 293. |
| [41] | Wen, H.; Zhang, Z.; Kang, M.; Li, H.; Xu, W.; Guo, H.; Li, Y.; Tan, Y.; Wen, Z.; Wu, Q.; Huang, J.; Xi, L.; Li, K.; Wang, L.; Wang, D.; Tang, B. Z. Biomaterial. 2021, 274, 120892. |
| [42] | Li, J.; Wang, J.; Zhang, J.; Han, T.; Hu, X.; Lee, M. M. S.; Wang, D.; Tang, B. Z. Adv. Mater. 2021, 33, 2105999. |
| [43] | Gui, Y.; Wang, Y.; Wang, D.; Qin, Y.; Song, G.; Yan, D.; Tang, B. Z.; Wang, D. Angew. Chem., Int. Ed. 2024, 63, e202318609. |
| [44] | Xu, Y.; Zhang, Y.; Li, J.; An, J.; Li, C.; Bai, S.; Sharma, A.; Deng, G.; Kim, J. S.; Sun, Y. Biomaterial. 2020, 259, 120315. |
| [45] | Zhu, J.; Sevencan, C.; Zhang, M.; McCoy, R. S. A.; Ding, X.; Ye, J.; Xie, J.; Ariga, K.; Feng, J.; Bay, B. H.; Leong, D. T. ACS Nan. 2020, 14, 3259. |
| [46] | Cui, J.; Zhang, F.; Yan, D.; Han, T.; Wang, L.; Wang, D.; Tang, B. Z. Adv. Mater. 2023, 35, 2302639. |
| [47] | Yan, D.; Xie, W.; Zhang, J.; Wang, L.; Wang, D.; Tang, B. Z. Angew. Chem., Int. Ed. 2021, 60, 26769. |
| [48] | Chen, Y.; Wang, S.; Zhang, F. Nat. Rev. Bioeng. 2023, 1, 60. |
| [49] | Tao, W.; Farokhzad, O. C. Chem. Rev. 2022, 122, 5405. |
| [50] | Wu, X.; Jiang, Y.; Rommelfanger, N. J.; Yang, F.; Zhou, Q.; Yin, R.; Liu, J.; Cai, S.; Ren, W.; Shin, A.; Ong, K. S.; Pu, K.; Hong, G. Nat. Biomed. Eng. 2022, 6, 754. |
| [51] | Fan, C.-H.; Chang, E.-L.; Ting, C.-Y.; Lin, Y.-C.; Liao, E.-C.; Huang, C.-Y.; Chang, Y.-C.; Chan, H.-L.; Wei, K.-C.; Yeh, C.-K. Biomaterial. 2016, 106, 46. |
| [52] | Guo, B.; Sheng, Z.; Hu, D.; Liu, C.; Zheng, H.; Liu, B. Adv. Mater. 2018, 30, 1802591. |
| [53] | Zhang, M.; Wang, W.; Mohammadniaei, M.; Zheng, T.; Zhang, Q.; Ashley, J.; Liu, S.; Sun, Y.; Tang, B. Z. Adv. Mater. 2021, 33, 2008802. |
| [54] | Jin, G.; He, R.; Liu, Q.; Lin, M.; Dong, Y.; Li, K.; Tang, B. Z.; Liu, B.; Xu, F. Theranostic. 2019, 9, 246. |
| [55] | Song, S.; Zhao, Y.; Kang, M.; Zhang, F.; Wu, Q.; Niu, N.; Yang, H.; Wen, H.; Fu, S.; Li, X.; Zhang, Z.; Tang, B. Z.; Wang, D. Adv. Mater. 2024, 2309748. |
| [56] | Yan, D.; Zhang, Z.; Zhang, J.; Li, X.; Wu, Q.; Gui, Y.; Zhu, J.; Kang, M.; Chen, X.; Tang, B. Z.; Wang, D. Angew. Chem., Int. Ed. 2024, e202401877. |
| [57] | Chen, Z.; Su, L.; Wu, Y.; Liu, J.; Wu, R.; Li, Q.; Wang, C.; Liu, L.; Song, J. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 2023, 120, e2205186120. |
| [58] | Sun, J.; Li, H.; Gu, X.; Tang, B. Z. Adv. Healthcare Mater. 2021, 10, 2101177. |
| [59] | Zhang, Y.; Yan, C.; Wang, C.; Guo, Z.; Liu, X.; Zhu, W. H. Angew. Chem., Int. Ed. 2020, 59, 9059-9066. |
| [60] | Liu, C.; Wang, X.; Liu, J.; Yue, Q.; Chen, S.; Lam, J. W. Y.; Luo, L.; Tang, B. Z. Adv. Mater. 2020, 32, 2004685. |
| [61] | Deng, K.; Yu, Y.; Zhao, Y.; Li, J.; Li, K.; Zhao, H.; Wu, M.; Huang, S. Nanoscal. 2023, 15, 8006. |
| [62] | Zeng, W.; Xu, Y.; Yang, W.; Liu, K.; Bian, K.; Zhang, B. Adv. Healthcare Mater. 2020, 9, 2000560. |
| [63] | Zhao, W.; Fu, C.; Gao, H.; Zhou, Y.; Yan, C.; Yin, Y.; Hu, R.; Tang, B. Z. Mater. Chem. Front. 2023, 7, 6229. |
| [64] | Pandey, N. K.; Xiong, W.; Wang, L.; Chen, W.; Bui, B.; Yang, J.; Amador, E.; Chen, M.; Xing, C.; Athavale, A. A.; Hao, Y.; Feizi, W.; Lumata, L. Bioact. Mater. 2022, 7, 112. |
| [65] | Jia, S.; Gao, Z.; Wu, Z.; Gao, H.; Wang, H.; Ou, H.; Ding, D. CCS Chem. 2022, 4, 501. |
| [66] | Jiang, W.; Cheng, C.; Qiu, X.; Chen, L.; Guo, X.; Luo, Y.; Wang, J.; Wang, J.; Xie, Z.; Li, P.; Wang, Z.; Ran, H.; Zhou, Z.; Ren, J. Adv. Sci. 2022, 10, 2204989. |
| [67] | He, L.; Yu, X.; Li, W. ACS Nan. 2022, 16, 19691. |
| [68] | Yu, Y.; Xiang, L.; Zhang, X.; Zhang, L.; Ni, Z.; Zhu, Z. H.; Liu, Y.; Lan, J.; Liu, W.; Xie, G.; Feng, G.; Tang, B. Z. Adv. Sci. 2023, 10, 2302395. |
/
| 〈 |
|
〉 |